Juni 2021

‘Diana’ definitief naar Spoorwegmuseum

Het Spoorwegmuseum voegt e-loc 1501 toe aan de collectie. De locomotief, door de voormalige Engelse eigenaren ‘Diana’ gedoopt, werd in 1986 van de sloop gered door een groep Haagse en Rotterdamse machinisten. Deze Werkgroep Loc 1501 heeft de locomotief nu definitief overgedragen aan het Spoorwegmuseum. De 1501 maakt de serie e-locs van het museum compleet en is daarmee een waardevolle aanvulling voor de museumcollectie. De 1501 heeft een plek gekregen in de museumhal.

Tweedehands

E-loc 1501 kwam in juli vorig jaar als bruikleen naar het museum vanwege het 50-jarig jubileum van de locomotief. Het eigendom is nu definitief overgedragen aan het Spoorwegmuseum. Hoofd Collecties Peter-Paul de Winter: ‘Het is een locomotief met een bijzonder verhaal, het is de enige tweedehandse locomotief van NS. Omdat het nieuwe ontwerp van de 1400-serie te duur was voor NS werd de ontwikkeling daarvan stopgezet. Toen eind zestiger jaren de behoefte aan locomotieven steeg vonden ze in Engeland een goedkoper alternatief. Het is voor ons de missing link in de locomotiefseries die we bewaard hebben. Bovendien is het de eerste locomotief die in de destijds nieuwe kleur­stelling geel en grijs op het spoor kwam.”

Historie

De NS was eind jaren 60 in het kader van Spoorslag ’70 naarstig op zoek naar nieuwe locomotieven. Het oog viel op de zeven betrekkelijk jonge locomotieven type EM2, die van 1954 tot oktober 1968 dienst deden in Engeland. Door het wegvallen van het reizigersvervoer waren ze daar niet meer nodig en dus overcompleet. Op 20 augustus 1969 maakte een delegatie van de NS een proefrit en op basis van de goede resultaten besloot NS de locomotieven over te nemen.

Revisie

De locomotieven kregen een grote revisie in Tilburg om ze geschikt te maken voor het Nederlandse spoor. Zo werd ATB ingebouwd en de in Engeland gebruikte vacuümrem vervangen door de gangbare luchtdrukrem. Tevens kregen ze andere stroomafnemers, de stuurstanden werden verplaatst van links naar rechts. Aangebracht werden ook elektrische treinverwarming, zandstrooiers, slipbeveiliging en andere front- en sluitseinen. De draaistellen werden versterkt en aangepast om de remblokken te kunnen plaatsen.

Serie 1500

In Nederland kregen de locomotieven, gebouwd in 1954, een nieuw nummer passend in de NS-nummerreeks (1500-serie) en een geel en grijze kleurstelling. De locomotieven werden hoofdzakelijk ingezet op het traject Den Haag – Venlo en voor de internationale trein van en naar Keulen. Ook waren de locomotieven onder meer te zien voor enkele internationale treinen die vanuit Hoek van Holland reden. Met ingang van de zomerdienstregeling op 30 juni 1986 werden de locomotieven terzijde gesteld.

Er zijn drie 1500-en bewaard gebleven, waarvan twee bij musea in Engeland. De 1501 bleef in Nederland dankzij het initiatief van een groep Haagse en Rotterdamse machinisten die de ‘Werkgroep Loc 1501’ oprichtten om de loc te kunnen bewaren en te gebruiken voor speciale ritten. Omdat het steeds moeilijker en duurder werd ritten te organi­seren en de 1501 aan enkele dure reparatie- en revisiewerkzaamheden toe was, is de locomotief in 2007 buiten dienst gesteld. Op 1 juni 2021 is de locomotief formeel overgedragen aan het Spoorwegmuseum.

Persbericht Spoorwegmuseum, 18 juni 2021