Amsterdam Amstel

Onder aandacht voor de kunstwerken van Peter Alma en Theo van Reijn, en voor het monument bij het Rhijnspoorplein.



Amsterdam Amstel, 12 september 1971. Loc 011 062 met een jubileumtrein van de NVBS. De man met de pet gebaart vergeefs dat het publiek op het perron moet blijven. De sik rechts staat op het spoor dat in de jaren zestig werd gebruikt door de autoslaaptreinen die vanaf Amsterdam Amstel vertrokken. Het laadperron is vandaag de dag nog steeds goed herkenbaar. De auto's kwamen via een hellingbaan op het perron uit. In de voorkant van de overkapping is een opening waar ze doorheen reden. Toen deze foto werd gemaakt waren de middensporen van het station nog in gebruik bij NS. Enige jaren later kwamen hier de sporen van de metro te liggen.


 

Amsterdam Amstel, kilometerbordje 1,5. Dit is de afstand vanaf het vroegere Amsterdam Weesperpoort. In de tijd van de autoslaaptreinen konden auto's via een tunnel op het perron komen. Filmbeeld.


Amsterdam Amstel, 3 augustus 1989. De Amsterdamse metro is aangelegd als een echte spoorlijn. Bij het ondergrondse gedeelte tussen Amstel en CS is er rekening mee gehouden dat er misschien ooit treinen doorheen zouden rijden. In plaats van de forse metrostellen van de eerste lichting, rijden er nu tramachtige voertuigen over de metrolijnen. Op sommige trajecten wordt bovenleiding in plaats van een derde rail gebruikt.



Amsterdam Muiderpoort en Amstel, 1939

Opening Amstelstation Amsterdam 13-10-'39. Veertien zwart-witfoto's van de door architect Schelling ontworpen stationsgebouwen Amsterdam-Muiderpoort en het Amstelstation. Beide stations werden in gebruik genomen in 1939. Tegelijk ging het Weesperpoortstation buiten gebruik. De treinen uit Utrecht reden voortaan door tot het Centraal Station.



Stationsgebouw Amsterdam-Muiderpoort (Arch. Ir. H. G. J. Schelling, B.N.A.)


1. Gevel aan het voorplein.


2. Eerste perron met gezicht op stationsgebouw en seinhuis.


3. Ingangshal met loketten.


4. Gebrandschilderd raam in de ingangshal (ontwerp Prof. H. Campendonk).


Amstelstation (Arch. Ir. H. G. J. Schelling, B.N.A.)


5. Zuidgevel.


6. Luifel taxi-standplaats.


7. Oostgevel.


8. Ingangshal met lokettenwand.


9. Ingangshal gezien naar reizigerstunnel, met wandschildering van Peter Alma.


10. Ingangshal gezien naar hoofdingangsdeuren.


11. Ingangshal gezien naar tram-toegangstrap, met wandschildering van Peter Alma.


12. Bronzen beeld op oostgevel, beeldhouwer Theo van Reijn: Toekomst der Spoorwegen.


14. Beeld in de ingangshal, beeldhouwer Theo van Reijn: Terugblik.


14. Onderdoorgang Amstellaan: toegang tot het nieuwe station.


Amsterdam Amstel, 2006

Amsterdam Amstel, 18 september 2006. In de achtergrond de wandschilderingen van Peter Alma. Op het beeld van Theo van Reijn staat de tekst "100 jaar". De vrouw lijkt te berusten in haar lot: eeuwig wachten op de trein die nooit komt...


Amsterdam Amstel, 18 september 2006. Een gevleugeld wiel en een mevrouw zonder bh: typische spoorwegsymboliek. Ook de duiven weten dit beeld wel te waarderen.


Amsterdam, 6 februari 2007. Trams van lijn 12, op het eindpunt bij station Amsterdam Amstel.


Amsterdam Amstel, 10 maart 2016. De omgeving is hier momenteel drastisch aan het veranderen. Een journalist die het tot op het bot versleten cliché niet schuwt zou zeggen: de boel gaat op de schop (www.at5.nl). In de stationshal staat een maquette van de toekomstige situatie. Links naast het station komt een grote woontoren met hotel. Tussen woontoren en station komt een parkeergarage met daarop een busplatform. Het eindpunt van de trams wordt verplaatst (staat niet op de maquette, die had aan de rechterkant wat groter moeten zijn). Foto Rienk Nauta.


De wandkunst van Peter Alma

De wereldomvattende beteekenis van het spoorwegwezen. Transport op de wandkunst van Peter Alma.

Peter Alma is vooral bekend geworden om zijn imposante muurschilderingen in station Amsterdam Amstel uit 1939. Hij was ook een van de pioniers van De Stijl, de abstracte kunstbeweging die dit jaar exact een eeuw geleden ontstond — reden waarom er momenteel een tentoonstelling aan Alma's werk is gewijd in Arnhem. Vanuit zijn communistische idealen verruilde Alma de abstractie voor een figuratieve beeldtaal die iedereen kon begrijpen. Zoekend naar kunst­vormen met een groot maatschappelijk bereik wijdde hij zich aan wandschilderkunst in openbare gebouwen. Daarop speelde het thema transport — spoorwegen, scheepvaart en luchtvaart — een grote rol.

Lees het artikel van Arjan den Boer op retours.eu uit januari 2017



Herinnering aan het Rhijnspoor

Amsterdam, Rhijnspoorplein, 14 oktober 2020. Monument ter herinnering aan het Amsterdamse Weesperpoortstation dat hier van 1843 tot 1939 stond. Het was het beginpunt van het Rhijnspoor naar Duitsland. In plaats hiervan werd toen het huidige Amstelstation in gebruik genomen. Het monument is in 1941 ontworpen door Piet Kramer (1881-1961), die als architect verantwoordelijk was voor veel Amsterdamse bruggen. Het monument – ik zou het eerder een monumentje noemen want het is nauwelijks groter dan een fiets – heet 'De ontwikkeling van de locomotief', hoewel de kenner ziet dat er maar één locomotief is afgebeeld.

Amsterdam, 14 oktober 2020. Standbeeld van Wibaut aan het begin van de naar hem genoemde Wibautstraat. Hier stond vroeger het Weesperpoortstation. Het bruinrode gebouw rechts is het (nieuwe) Wibauthuis, in gebruik bij de Hogeschool Amsterdam. De Wibautstraat loopt in een rechte lijn naar het Amstelstation. Vroeger was het een spoorlijn, tegenwoordig ligt er een metrolijn onder de straat. Floor Wibaut (1859-1936) was een wethouder van de SDAP die van grote betekenis is geweest voor de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam en voor verbetering van de sociale omstandigheden. Kom daar tegenwoordig nog eens om, met de ook door de PvdA (voorheen SDAP) omarmde marktwerking in de woningbouw, sociale zorg en wat dies meer zij.

 

Amsterdam Amstel, 27 januari 2011. Kilometerbordje 1,5. Dit is de afstand vanaf het vroegere station Weesperpoort. Op 14 oktober 2020 heb ik die afstand eens gecontroleerd, door vanaf het Rhijnspoorplein naar het Amstelstation te lopen. Volgens de sateliet heb ik toen 2 kilometer gelopen. Dat is meer dan 1,5, maar dat komt doordat ik eigenlijk te vroeg ben gaan meten, bij het monument in plaats van bij het standbeeld van Wibaut aan de andere kant van de brug, en doordat ik bij het naderen van het Amstelstation niet in een rechte lijn kon lopen. Als ik nog verder was gelopen was ik uiteindelijk bij kilometer 42,5 uitgekomen.


Zie ook:




vorige       start       omhoog