Oostenrijk

In 1971, 1973 en 2012 ben ik in Oostenrijk geweest.



Waar ben ik geweest?

Meer kaartjes


Boeken

Hieronder een selectie. Meer boeken over Oostenrijk.


Österreichisches Eisenbahnmuseum. Illustrierter Führer durch die Sammlungen. 1975. Tegenwoordig ook op internet: www.technischesmuseum.at

Dit museum, waarvan de basis in 1908 is gelegd door keizer Franz Joseph I, was onderdeel van het Technisches Museum Wien. Het spoorwegmuseum bevindt zich tegenwoordig in Strasshof.


Dampflokomotiven auf der Steyrtalbahn. Österreichs älteste Lokalbahn mit 760 mm Spurweite. Door Wilhelm Tausche. Uitg. Franckh'sche Verlagshandlung Stuttgart, 1974. ISBN 3440041425.

Geschiedenis en materieelbeschrijving van deze in 1890 geopende smalspoorweg. Een deel van deze mooie lijn wordt nog steeds bereden door toeristische treinen. Klik hier voor foto's die ik in 1971 en 1973 heb gemaakt.


Die Steyrtalbahn im Bild - gestern und heute. Patrick Van Brusselen. Uitgegeven in eigen beheer. ISBN 9783200022416. Kloek fotoboek met onder andere diverse foto's van mijn hand. Verschenen in 2011.

Abgesehen von einer kurzen Einleitung ist das Buch als Bildband konzipiert. Die Fotos zeigen einige bekannte, aber vorwiegend bislang kaum oder noch nie veröffentlichte Aufnahmen. Bilder vom Planbetrieb und aus heutiger Zeit, vom gleichen Aufnahmestandpunkt aus gemacht, zeigen die Veränderungen nach der Streckenstillegung. Einige Fahrpläne von 1915 bis 1982 runden den Bildband ab.


Die Lokomotiven der Republik Österreich. Door Josef Otto Slezak. Uitg. Verlag Josef Otto Slezak, Wien 1970. In 1918, na de Eerste Wereldoorlog, werd de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie (met de hoofdsteden Wenen en Boedapest) ontmanteld. Het grondgebied werd verdeeld over Joegoslavië, Tsjechoslowakije, Hongarije en de republiek Oostenrijk. Deze verdeling had uiteraard ook gevolgen voor het spoorwegnet. Dit boek beschrijft de geschiedenis en de techniek van alle loctypen en motorrijtuigen die in 1918 in de republiek Oostenrijk aanwezig waren, inclusief die welke er daarna zijn bij gekomen. Op het omslag staat een e-loc type 4061.


Die Österreichischen Bundesbahnen elektrifizieren. Zur aufname des durchgehenden elektrischen Betriebes auf der Westbahnstrecke bis Wien. Sonderheft der Zeitschrift "Eisenbahn", 1953.

Op het omslag loc 1041.04, die ik zelf in 1973 in Hieflau heb gefotografeerd.

De Westbahn (aangelegd 1858-1860) loopt van Wien Westbahnhof via Linz naar Salzburg. Daar sluit de ruim 300 kilometer lange lijn aan op de spoorlijn naar München. In 1952 kon het hele traject elektrisch worden bereden. Tijdens de oorlog is in opdracht van de Duitsers een deel van de lijn omgebouwd op rechtsrijdend verkeer, zodat de treinen af en toe van baan moesten wisselen. Sinds 1993 rijdt men over de hele lijn standaard rechts. Het deel tussen Wenen en Linz is tegenwoordig grotendeels viersporig.


Die österreichische Reihe 78. Bahn im Bild, Band 3. Verlag Pospischil, Wien, 1978.

De Oostenrijkse locs van de serie 78 waren grote tenderlocomotieven (asindeling 2C2), die oorspronkelijk werden ingezet voor (internationale) sneltreinen. Ze waren gebouwd in de jaren dertig. In latere jaren kregen ze windleiplaten en platte Giesl-schoorstenen. In het begin van de jaren zeventig waren er nog een paar in dienst, om af en toe een bescheiden spitstrein.


Die Westbahnstrecke II. Wien-Linz / E-Lokzeit. Bahn im Bild, Band 9. Verlag Pospischil, Wien, 1979.

Over de spoorlijn van Linz naar Wien West.


Die Franz-Josefs-Bahn. Bahn im Bild, Band 24. Verlag Pospischil, Wien, 1982.

In 1870 kwam de Frans-Jozefs-Bahn (FJB) gereed, de spoorlijn van Wenen naar Budweis en Pilsen. De lijn is genoemd naar de toenmalige Oostenrijks-Hongaarse keizer. Tot aan de Tweede Wereldoorlog was dit een belangrijke spoorlijn met intensief treinverkeer. Met de komst van het IJzeren Gordijn was dit voorbij. Het stadje Gmünd NÖ (Nieder-Österreich) werd toen het eindpunt voor de meeste treinen uit Wien FJB.


100 Jahre Franz-Josefs-Bahn. Dit boekje verscheen ter gelegenheid van het honderdjarig jubileum van de lijn Wien-Eggenburg, op 23 juni 1970. Deze spoorlijn verbindt Wenen (Frans-Josefs-Bahnhof) met onder andere Praag, Budweis en Pilzen. Na de Tweede Wereldoorlog raakte de lijn bij het plaatsje Gmünd doorsneden door het IJzeren Gordijn.


Fahrzeugportrait Reihe 310. Door Heribert Schröpfer. Uitg. Transpress, Stuttgart 2002. ISBN 3613711834.

Portret van de beroemde Reihe 310 van de Oostenrijkse spoorwegen, in de tijd van de Deutsche Reichsbahn genummerd in Baureihe 16. Deze compoundlocomotieven zijn in 1911 ontworpen door Karl Gölsdorf. Een bijzonderheid is de asvolgorde 1'C2', het omgekeerde van een Pacific. Er zijn 90 locomotieven gebouwd, die tot in de jaren vijftig werden ingezet voor zware sneltreinen.

Loc 310.23 is bewaard gebleven.


Österreichische Lokomotiven und Triebwagen 1978-01-01
Lennart Nilsson & René Sjöstrand. Verlag Frank Stenvall, Malmö, 1978. ISBN 9172660333. Materieeloverzicht van de ÖBB en andere Oostenrijkse spoorwegmaatschappijen. De ÖBB had nog enige stoomlocs in dienst van de series 52 en 93, van de series 97 en 197 (Erzbergbahn) en diverse smalspoorlocs. Bij de Zillertalbahn komen we het Sperwerstel van de RTM tegen, dat inmiddels weer terug is in Nederland.

Uit een serie zakboekjes.


Spoorwegpanorama Oostenrijk 1837-1987. Harald Navé, Nederlandse bewerking door J.C. de Jongh. Schuyt & Co, 1987. ISBN 9060972228.

Groot en fraai fotoboek met goede teksten. Helaas zijn enige foto's over de vouw van het boek geplaatst. Het boek verscheen ter gelegenheid van het 150-jarig jubileum van de Oostenrijkse spoorwegen.



Het spoor van twee Alpinisten

Oostenrijkse spoorwegaffiches van Gustav Jahn en Otto Barth
Twee bevriende bergschilders, zelf actief alpinist en skiër, brachten het Oostenrijkse spoorwegaffiche naar de 20e eeuw. Eerder stonden affiches nog propvol prenten of pompeuze personificaties van stad of streek. In navolging van de Franse Hugo d'Alesi maakten Gustav Jahn en Otto Barth affiches met eigentijdse landschapskunst.

De Oostenrijkse spoorwegen kozen met deze schilders voor het landschap als hoofdmotief en niet het vervoermiddel zelf. De affiches wierven binnen- en buitenlandse toeristen voor de nieuw geopende Alpenbahnen, maar hadden ook een verbindende, educatieve functie: ze maakten passanten op de Weense stations vertrouwd met alle uithoeken van het toenmalige Oostenrijk. Lees het artikel op retours.eu door Arjan den Boer.




Zie ook





Rettet das Weltkulturerbe Semmeringbahn
Kalenderfoto hiernaast: protest tegen de aanleg van de Semmeringbasistunnel. Zie ook Op de Rails, 2012-2 blz. 70. www.alliancefornature.at





vorige       start       omhoog