Oefening Kweekt Kennis (OKK)

Over het Hilversumse OKK en het NS Harmonieorkest.



Geloof nooit wat ze in de krant zetten. Boven de Gooi- en Eemlander van 5 maart 2007. Koos Wolters, die heel lang secretaris is geweest van het Hilversumse harmonieorkest Oefening Kweekt Kennis (OKK), laat aan de krant de enige opname zien die van dat orkest bestaat. De foto daaronder is gemaakt op 17 juni 2007. Hier laat een van de klarinettisten van dat orkest nog een andere 'enige' opname van OKK zien. Waarschijnlijk wel van een ander optreden, ergens in de jaren zestig. Er moet ook nog een bandopname zijn van een optreden in de VARA-studio. Verder heb ik op 18 december 1975 een opname gemaakt van de laatste repetitie die door dirigent Bontrop werd geleid. Ik speelde toen al enkele jaren niet meer mee; vanwege mijn studie en mijn verhuizing naar Utrecht kwam het er niet meer van.


Hilversum, omstreeks 1964. Een repetitie van OKK. Helemaal links Koos Wolters op dwarsfluit, daarnaast tweede klarinettist Nico Spilt. Vierde van links mijn neef Jan Bakels, die veel beter speelde dan ik. Hij schoof langzaam naar rechts op, tot hij soloklarinettist was. OKK was voortgekomen uit de socialistische arbeidersbeweging. Er bestonden veel meer orkesten die OKK heetten, alleen de betekenis kon verschillen: Oefening Kweekt Kennis of Oefening Kweekt Kunst. Het was natuurlijk een amateurorkest; alleen de dirigent werd betaald. Tijdens optredens (in zalen maar ook marcherend op straat) droegen we een uniform. Het was een harmonieorkest, geen fanfareorkest. Een fanfare heeft geen houtblazers, zoals klarinetten of saxofoons. OKK had ook een drumband. Die repeteerde apart, maar tijdens optredens kwamen de twee orkesten wel samen. Vanwege verschil van inzicht over het te voeren beleid zijn de twee orkesten uit elkaar gegaan, maar dat is na mijn tijd gebeurd.


Hilversum, september 1971. Jubileumconcert van OKK in de VARA-studio. Het orkest bestond toen 50 jaar. En ik was er bij! Voorste rij, vijfde klarinettist van rechts. De beste klarinettisten zaten rechts, dus je kunt uitrekenen hoe goed ik was. Links achter mij, vlak bij het hoofd van de dirigent (Bontrop) zit mijn neef Jan Bakels. Die speelde eerst klarinet, maar vond tenorsax toch leuker. Koos Wolters staat linksachter. Hij speelde fluit, maar bij concerten sloeg hij de bekkens. Derde klarinettist van rechts is Jaap de Swart. Die heeft mij en Jan nog lesgegeven, in een kamer achter zijn behangwinkel. Naast mij op klarinet Jan Lausberg, die jong is overleden. Links vooraan Piet Sprong op fluit. Hij was stucadoor, maar hij had net zo goed beroepsmusicus kunnen zijn. Hij kon erg goed spelen, vooral op zijn piccolo. De klarinettist rechts heette ook Sprong (het waren neven). Recht voor de grote trom zit Prior de Gooijer (altsax). Die had bezwaar tegen het dragen van uniformen, maar bij optredens droeg hij wel een blauw jasje dat kleurde bij het uniform van OKK. Op de grote trom speelde Stavenuiter. Als hij er niet was bij een repetitie, mocht ik bij een mars weleens de grote trom spelen. Dan ging ik een beetje jagen zodat het orkest sneller ging spelen - totdat dirigent Bontrop mij kwaad aankeek! Op de rechter sousafoon Greydanus, de oudste muzikant van OKK. De jongste muzikant was de jongen bijna rechts, op trompet. (Ik ben slecht in namen en heb misschien wat verkeerd gespeld.)


Overpeinzingen bij een jubileum. Artikel van J.M. Wolters bij het 60-jarige jubileum van OKK.
Woonpraat 1981 nr. 4, een uitgave van de Gooise woningbouwverenigingen.


NS Harmonieorkest


Nijmegen, 1947. Het harmonieorkest van de NS loopt mee in de Vierdaagse. Collectie Eric Mochèl.


Utrecht, jaren zestig. Deze oude ansichtkaart kreeg ik in 2014 van een fluitiste uit het huidige orkest. Het NS Harmonie­orkest poseert hier op de trappen van Hgb III. Links staat de drumband met vooraan de tambour-maître. Rechts het harmonieorkest, met op de voorgrond de dirigent: M. Bontrop. Die heb ik goed gekend, want hij dirigeerde ook het orkest waar ik zelf in speelde: Oefening Kweekt Kennis uit Hilversum. De grote toeters achteraan zijn sousafoons. De sousafoon is een door de Amerikaanse dirigent en componist John Philip Sousa bedachte grote tuba. Die wordt om het lichaam gedragen, zodat je er makkelijker mee kunt marcheren. De grote beker was aanvankelijk naar boven gericht, maar dat bleek tijdens regenbuien niet zo handig. Vandaar dat de beker toen naar voren is gebogen. Mooie showinstrumenten, maar het huidige orkest gebruikt ze niet meer.


"Retourtje marsmuziek". Grammofoonplaat uit 1964 van het NS Harmonieorkest onder leiding van M. Bontrop. Op de hoes een foto van een Hondekop die vertrekt uit Lage Zwaluwe, op weg naar Roosendaal.


Utrechts Nieuwsblad, 26 november 1964. Recensie van het grammofoonplaatje van het NS Harmonieorkest. Dit verscheen bij gelegenheid van het 125-jarig jubileum van de spoorwegen.


Deze foto's zijn waarschijnlijk gemaakt in 1969, toen er een NS-sportdag werd georganiseerd in Hilversum. Op de bovenste foto Hgb-bobo's op het buurtspoorstation Utrecht, geflankeerd door treinstellen mat'36. Op de onderste foto is in de achtergrond de halte Hilversum Sportpark te zien. De muzikanten zijn van de NS Harmonie. Zij worden gevolgd door een stoet NS'ers op weg naar de Expohal. Foto's collectie Eric Mochèl.


Programma van het najaarsconcert op 15 en 16 november 2014 in Nieuwegein. Leuk om dat eens mee te maken; ik ben meteen donateur geworden.


www.nsharmonie.nl


Het NBM-orkest

De personeelvereniging van de NBM in actie. De NBM was de Nederlandsche Buurtspoorweg-Maatschappij, later Nederlandse Buurtvervoer Maatschappij. Op de foto zien we de Britse, Nederlandse en Amerikaanse vlag, rechts in het publiek padvinders. Locatie en datum onbekend; misschien een bevrijdingsfeest? Foto collectie Eric Mochèl.



Zie ook:

Fotoalbum:





vorige       start       omhoog