Nieuw op deze site (vervolg)

Nieuwe foto's en onderwerpen op deze site komen meestal eerst in de rubriek 'Nieuw'. Na verloop van tijd verplaats ik ze naar een van de thema's op deze site. Om te voorkomen dat de rubriek 'Nieuw' te groot wordt, parkeer ik de oudere onderwerpen op de vervolgpagina die nu op je scherm staat.

Terug naar het begin




Mulhouse, 12 juli 2007. Lagevloertram (Alstom Citadis) onder de Gotische Bogen van Mulhouse.


Grüße aus Wuppertal

Op 28 december 2016 maakte mijn broer Leo een rit (of moet je zeggen vlucht?) met de Wuppertaler Schwebebahn. Dat wil ik zelf ook nog een keertje meemaken, maar voorlopig moet ik het doen met deze filmische impressie.


Jonge mensen zetten oudste stoomloc op de rails

Deze zomer is het zover. Locomotief NS 6513 uit 1887 gaat rijden bij de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. De locomotief is op dat moment de oudste nog rijdende locomotief in Nederland. De tien jaar durende restauratie en reconstructie van de locomotief kon worden uitgevoerd in een restauratieproject, dat in meerdere opzichten bijzonder is. Dat geldt voor de financiering ervan, maar vooral voor het feit dat het restauratie van de oudste loc werd uitgevoerd door een team bestaande uit jonge technici van het museum.


Locomotief NS 6513 te Hoorn, 15 juni 2017. Foto Rein Korthof (SHM).

Kennisbehoud

Het € 220.000 kostende project is geheel gefinancierd met giften van donateurs, sponsors en instellingen. Alleen al door de omvang en hoeveelheid deelnemende partijen is de restauratie van de NS 6513 een groot en landelijk crowd­funding-project geworden. Maar wat het project nog wel het meest bijzonder maakt, is het feit dat jonge mensen de oudste locomotief hebben gerestaureerd. Technici, die de stoomlocomotieven alleen hebben zien rijden bij museum­bedrijven. In het kader van kennisbehoud gingen deze vrijwillige dertigers in 2007 de uitdaging aan de loc te restaureren. Ze bereidden dit grondig voor, puttend uit de opgedane kennis van de oudere generatie.

De vele uit te voeren restauratie- en reconstructiewerkzaamheden werden in diverse detailtekeningen uitgewerkt. Vaak zodanig, dat met moderne technieken historische reconstructies konden worden gemaakt. Dit geldt bijvoorbeeld voor het vele klinkwerk en de reconstructie van complexe toestellen als de bronzen injecteurs en peilglazenarmaturen. Onder het motto ‘Als wij het niet nauwkeurig doen, wie dan wel?’ kwam het tot een nauwkeurig uitgevoerde restauratie en reconstructie van de locomotief, zoals die er aan het einde van de negentiende eeuw zou hebben uitgezien en zou hebben gefunctioneerd.

Kennismaken met de NS 6513

Op dit moment wordt het testprogramma van de locomotief afgerond. Komende zomer kunnen bezoekers de locomotief in actie beleven. Het eerste dat gaat gebeuren is een presentatie in een tentoonstelling over de stoomtram in de 19e eeuw die het museum in Hoorn organiseert. De basisscholen uit de plaatsen langs de museumlijn komen in juli kennis­maken met de rijdende locomotief in een educatieprogramma op Tramstation Hoorn.

Wie met de NS 6513 naar Medemblik wil, kan in augustus meereizen. Onder technisch voorbehoud vertrekt de locomotief die maand iedere dinsdag, woensdag en donderdag om 13.40 uur met een tram vanuit Hoorn.

Bron: persbericht SHM, 27 juni 2017


De stoomtram in de 19e eeuw

Spoorwegmuseum, 14 februari 2014. Loc 2 van de Rijnlandsche Stoomtramweg-Maatschappij (RSTM). Gebouwd in 1881 door de firma Merryweather in London. Vanaf juli 2017 is deze loc te zien in een tentoonstelling over de stoomtram in de 19e eeuw bij de SHM in Hoorn.


Doe de Dolf

Intercity bij Vechten, 21 april 2011. Wie is deze machinist? En wat maakt hij voor gebaar?
Je leest het in het interview met Dieseldolf op stap!


Utrecht, 9 juli 2003. Een Regiorunner uitgevoerd als tripledekker. Meer constructies.


Groeten aan km 42,5

Vriendelijke machinisten begroeten de blokwachter bij km 42,5. Plus enkele andere beelden uit Bunnik, Hilversum en Utrecht Vaartsche Rijn. Gefilmd tussen 2 en 10 juni 2017.



De eerste klas afschaffen?

Brief in NRC Handelsblad, 13 juni 2017.

Vroeger stuurde ik weleens brieven naar de krant. Sinds ik me via mijn eigen website tot de wereld richt doe ik dat nog maar zelden. Toch kon ik het niet laten toen in NRC Handelsblad iemand de ruimte kreeg om te pleiten voor het afschaffen van de eerste klas in treinen. Een paar dagen later verschenen er de voorspelbare instemmende reacties op dit voorstel. Plus mijn reactie, waarin ik uitleg dat er kennelijk een markt is voor duurdere treinkaartjes. Daar is weinig aan te doen. Zelfs verhuizen naar een communistisch land als China helpt niet, zoals ik hier uitleg.

Lees ook:


Utrecht, 23 juli 1989. BR 27000 "Electra" (ex-NS 1502) met loc 2501 tijdens NS 150.


Enige locomotieven

Utrecht Overvecht, 30 mei 1997. Loc 1111 op weg naar Amersfoort.

Wuppertal, 29 april 2017. Loc 111 111 met een trek-duwtrein. Foto Jan de Kroon.


Hagen Hbf, 29 april 2017. Loc 215 001. Ooit van de DB, nu van Railsystems RP. Foto Jan de Kroon.
Zie ook het thema Eerstelingen en prototypes.


Amsterdam Sloterdijk, 18 mei 1974. TEE-stel 1001 is als trein 91 "Edelweiss" op weg naar Zwitserland.

De eerste TEE reed 60 jaar geleden, op 2 juni 1957. Een jaar eerder, in 1956, schafte Europa de 3e klas af. Of liever gezegd de 1e klas. Eigenlijk kwam met de TEE de 1e klas weer terug, want je moest daar een flinke toestag voor betalen. Vanaf december 2017 rijdt de Thalys met drie klassen aan boord.


Ontsporing koninklijke trein bij Houten

Honderd jaar geleden, op 7 juni 1917, ontspoorde even ten zuiden van Houten (bij Schalkwijk) een trein. Aan de trein waren twee koninklijke rijtuigen gekoppeld. Een van de passagiers was koningin Wilhelmina. Zij aarzelde geen moment en hielp mee met het verzorgen van gewonde treinreizigers.

Frank Magdelyns, inwoner van Houten, heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar dit spoorongeluk. Lees hierover op zijn website spoorwegongeluk.oudhouten.nl.

Lees ook de artikelen op de sites van Houtens Nieuws en RTV Utrecht.

Een filmpje is via YouTube te zien. Frank Magdelyns pleit hierin voor een gedenkteken bij de plaats waar het ongeluk plaatsvond.


R.I.P. Zappa

Bilthoven, 30 oktober 2004. Jaren geleden zag ik iemand in de trein met een flinke hond die hij in een tas had verpakt. De hond kon zelf lopen, want de tas was van onderen open. Op deze manier probeerde de eigenaar te voorkomen dat hij een kaartje voor zijn hond moest kopen. Of dat altijd lukte weet ik niet, maar de conducteurs van deze trein moesten in elk geval alleen maar ontzettend lachen. Helaas had ik toen geen camera bij me. Daarom mocht onze eigen hond iets voor de kost doen: in ruil voor een kluifje wilde Zappa wel even poseren in een opengesneden tas. Zappa is bijna 17 jaar geworden. Op 8 juni 2017 moesten we hem laten inslapen.


Rheine Revisited (2001)

Met de trein van Bilthoven naar Rheine en terug, op 28 februari 2001. Met een uitstapje naar het stoomlocmonument in Salzbergen. Plus hier en daar een nostalgische terugblik naar het stoomtijdperk, dat een kwart eeuw eerder aan zijn eind kwam.


Het Umbauwagenraadsel opgelost

Amersfoort, 6 augustus 1970. Loc 664 met twee Duitse Umbauwagen (88058 en 88052).

Bijna een halve eeuw heb ik mij afgevraagd wat dit rijtuigsetje hier uitspookte. Waren het rijtuigen die met een Badehosezug in Nederland zijn gekomen? Niet waarschijnlijk: er zaten weleens vierassige Umbauwagen in deze treinen, maar de drieassers mochten maar 100 km/uur. Of zien we hier rijtuigen die zijn aangekocht door een museumorganisatie? Daar heb ik ook geen sporen van kunnen vinden. Maar nu heb ik dan toch een goed onderbouwd antwoord op mijn vraag gekregen, en wel van Cees Pols, Ctr Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. Hij mailt:

"Het raadsel is niet zo moeilijk aangezien ik als dienstplichtig cavalerist (Amersfoort en Seedorf 1973-74) verschillende malen met deze rijtuigen (B3yge756) heb gereisd als wij ergens in Duitsland op oefening waren of gingen. Waarschijnlijk hebben deze rijtuigen voor het begeleidend personeel in een militaire trein gezeten die materieel (bv. 101 Tankbat uit Soesterberg) van of naar een oefening moest brengen. Op de losweg tegenover het station in Amersfoort werden deze treinen afgehandeld. Zelf heb ik op nachtelijke ritten in de drieassers in de bagagerekken geslapen en het gebeurde ook wel eens dat er een Schürzenwagen (Auë366) werd gesteld (1e klas)."



Een Partyzug door Bunnik

Op 3 juni 2017 bracht een Duits gezelschap een bezoek aan Zandvoort. We zien hun Partyzug zowel op de heen- als de terugreis langzaam rijden, omdat de trein vlak achter een sprinter (vroeger noemden we dat een stoptrein) zat. De trein wordt getrokken door loc 9901 (in Locon-kleuren, maar inmiddels eigendom van Railexperts). Op 2 juni kwam de Kameel voorbij met een vrolijke toeter. We zien ook enkele werktreinen, waaronder een trein met platte wagens op weg van Amersfoort naar Woerden. Die maakte een omweg via Maarsbergen, want waarom zou je kopmaken in Utrecht als het ook 30 kilometer verderop kan? Het filmpje wordt vervolmaakt met een paar treinstellen.


Rotterdam CS, 14 juli 1973. TEE-treinstel 1002 vertrekt naar Zwitserland.


Trans Europ Express van de Stichting TEE (2007)

"Nieuw in Nederland. Een programma over aanwinsten van onze musea. Vandaag de Trans Europ Express van de Stichting TEE in Zwolle." Uitgezonden door de AVRO, 25 augustus 2007. Bonustrack: transport van het TEE-treinstel door Bunnik, 16 september 2007. Het treinstel keerde toen terug van een open dag op 15 september 2007.



TEE-design. Treinstellen op affiches voor de Trans Europ Express.

60 jaar geleden, op 2 juni 1957, reed de eerste Trans Europ Express. De TEE vormt een legendarische episode uit de naoorlogse Europese spoorweghistorie. Gezamenlijk gingen acht spoorwegmaatschappijen de concurrentie aan met het opkomende vliegverkeer. De moderne en snelle treinen met uitsluitend eersteklas zitplaatsen — met toeslag — waren vooral gericht op zakenreizigers.

In 1957 verbond het TEE-netwerk 70 Europese steden. Twintig jaar later waren het er 130. Niet alleen spoortechnisch was de TEE vernieuwend, maar ook wat betreft design. De opvallend vormgegeven treinstellen in de kleuren rood-crème droegen bij aan de legende. De herkenbare vormen van deze treinen waren erg geschikt om dienst te doen op affiches ter promotie van de TEE.

Lees het hele artikel op retours.eu (vernieuwde versie vanwege 60 jaar TEE)

Lees ook het artikel in De Utrechtse Internet Courant (DUIC)



Nicole Kuppens interim-directeur Spoorwegmuseum

Het Spoorwegmuseum heeft Nicole Kuppers (1968) aangesteld als interim-directeur. Zij neemt de taken over van Maarten Foppen die op verdenking van fraude en belangenverstelling zijn functie heeft moeten neerleggen. Kuppens zal de komende negen maanden de leiding over het museum voeren. Na de zomer start de procedure voor het aan­stellen van een nieuwe directeur. Het is niet uitgesloten dat Kuppens deze functie behoudt.

Bron: www.museumactueel.nl/... (24 mei 2017)


Loc 7727

Loc 7727, datum en locatie onbekend. De man op de loc is Herman Teuiten (1901-1967). Hij woonde in Almelo en werkte als machinist bij NS. Op deze foto is hij nog stoker; de machinist staat naast de loc. Omdat hij in Almelo woonde, zal de foto in deze regio zijn gemaakt. De tenderlocs serie 7700 deden onder andere dienst op de lijnen van de voormalige GOLS. Foto uit het familiealbum van Monique Buist.


Stoom door Hilversum

Bekijk ook het filmpje uit 2015 dat Carina maakte.


Bunnik, 21 mei 2017. Zwitserse krokodil van Märklin. Aan de haak een wagentje van Maggi.



Oudste rijdende stoomloc getest!

Tot ver in de stad Hoorn klinkt de hoge stoomfluit. Voor de kenners onmiskenbaar: dit is een NS-stoomlocomotief. En een bijzondere: het oudste zelf rijdende voertuig in Nederland. Na een restauratie van 10 jaar wordt stoomlocomotief NS 6513 inmiddels aan een reeks tests onderworpen, voordat ze komende zomer de stoomtrams gaat trekken tussen Hoorn en Medemblik.


Machinist Martijn Blokker test loc NS 6513. Foto SHM.

Spannend

Spannend is het allemaal wel voor de mannen die de machine uit 1887 hebben gerestaureerd. Vier uur nadat het vuur is aangestoken werd op die zaterdagochtend in april de regulateur voor het eerst geopend en zette het bijna zestien ton wegende gevaarte zich in beweging. De woorden van de machinist zeggen alles: 'Nou, hij doet het hè?

De oldtimer rondt het testprogramma binnenkort af met een formele toelating van het voertuig op de spoorbaan tussen Hoorn en Medemblik.

Stoomtram in de 19e eeuw

De locomotief speelt een hoofdrol in een presentatie die de Museumstoomtram komende zomer over de stoomtram in de 19e eeuw organiseert. In juli worden alle scholen in de regio uitgenodigd voor een educatieprogramma over de locomotief. In augustus kan iedereen meerijden naar Medemblik met de NS 6513, die vanaf dat moment met Bello en de andere stoomlocomotieven de trams op de museumspoorlijn gaat trekken.

Bron: persbericht SHM, 26 mei 2017



Ode aan de OLDO

Wesepe, 20 mei 2017. Onthulling van een monument ter herinnering aan de voormalige OLDO: de Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij Deventer-Ommen. Achter het monument staat de burgemeester van Olst-Wijhe. Foto Olaf Horn. Meer over de OLDO.


Fortis Expres (2005)

Loc 01 1075 van de SSN met de Fortis Expres, 21 december 2005.



De noodzakelijke noodrem

De geschiedenis van de noodrem begint overzichtelijk: de eerste treinen hadden geen noodrem. In noodgevallen kon het treinpersoneel (remmers, conducteurs) de machinist waarschuwen door bijvoorbeeld op een hoorn te blazen. Later kregen stoomlocomotieven vaak een tenderbel. Aan die bel werd een touw gebonden dat langs de hele trein liep. Als iemand aan het touw trok, luidde de bel en wist de machinist dat er wat aan de hand was.

Pas bij de komst van de doorgaande remleiding kregen treinen een echte noodrem. Vroeger was dat vaak een ketting die langs het plafond van de rijtuigen liep en die verbonden was met een klep in de remleiding. Als iemand aan de ketting trok ging de klep open en liep de remleiding leeg. De trein maakte dan een noodstop. Later werd de ketting vervangen door beugels waar je aan kon trekken. Altijd met de bekende waarschuwing dat misbruik strafbaar is.

Wanneer iemand aan de noodrem trekt, kan de trein op een gevaarlijke plek tot stilstand komen. Een brandende trein wil je bijvoorbeeld liever niet in een tunnel laten stoppen. Ook bij treinen vol voetbalsupporters kan de noodrem onhandig zijn. Daarom zijn er systemen gekomen waarbij de noodrem overbrugd kan worden. Wanneer iemand aan de noodrem trekt, krijgt de machinist een signaal. Die kan dan besluiten wat er moet gebeuren. Eigenlijk is hiermee het systeem van de tenderbel teruggekeerd.

Tegenwoordig kan de machinist vaak via een een luidspreker communiceren met degene die aan de noodrem heeft getrokken. De nieuwe Sprinters van de NS hebben zo’n systeem.

De falende Sicherheitsfahrschaltung

Het kan weleens misgaan, bleek op 18 september 2015 in Duitsland, tussen Sinsheim en Heidelberg. Een trein van de S-Bahn stopte niet bij een station waar gestopt moest worden. Ook bij een volgend station reed de trein gewoon door. Toen de passagiers zagen dat de machinist in elkaar gezakt op zijn stoel zat, raakten ze in paniek. Ze trokken aan alle noodremmen die ze in de trein konden vinden, maar er gebeurde niets. Pas toen de machinist na tien minuten weer bij bewustzijn kwam, bracht hij de trein tot stilstand.

Het ging om een treinstel Baureihe 425, waar de Nederlandse SLT van is afgeleid. De noodrem was overbrugd.

Aanvankelijk wilde de DB een onderzoek doen naar het onrechtmatig aan de noodrem trekken. Maar later moest men toegeven dat er toch wat vreemds was gebeurd. Duitse treinen hebben een Sicherheitsfahrschaltung (Sifa), een dodemaninstallatie. Een machinist moet om de 30 seconden laten merken dat hij nog bij bewustzijn is, anders volgt een noodstop. Kennelijk werkte de Sifa niet, of heeft de machinist deze in zijn onderbewustzijn wel bediend.

Ook de Indusi (automatische treinbeïnvloeding) greep niet in. Nu hoeft dat ook niet, zolang de seinen op veilig staan en de trein niet harder rijdt dan toegestaan. Bij een rood sein was de trein dus hoogstwaarschijnlijk wel tot stilstand gekomen. Maar dat wisten die angstige passagiers natuurlijk niet. In plaats van een boete wegens het trekken aan de noodrem, kregen ze een tegoedbon van 50 euro.

Ook in Nederland is iets dergelijks weleens gebeurd. Met een SLT. In een trein waarvan de machinist dacht dat die leeg was, zaten toch nog een paar passagiers. Pas toen die 112 hadden gebeld wisten ze de trein tot stilstand te krijgen.

Lees ook over het noodhamertje.

Het rammelende remcriterium

Een zwak punt van het beveiligingssysteem ATB-EG is het remcriterium. Bij een remopdracht kijkt het systeem alleen naar de stand van de remkraan: reageert de machinist wel op de opdracht? Het systeem kan echter niet controleren of de trein ook werkelijk voldoende remt. Dat blijft de verantwoordelijkheid van de machinist. Een snel rijdende trein kan daardoor door een rood sein schieten. Dat is ook verschillende keren gebeurd, zoals in 2007 bij Harmelen en in 2011 bij Bilthoven.

Bij ATB-NG speelt dit niet. Ook bestaat er een vrije-baanversie van ATB-Vv, maar die werkt maar tot 80 km/uur. Een oplossing zou zijn om een zwaarder remcriterium in te stellen, maar daar wil de NS (nog) niet aan, omdat dit trein­vertragingen in de hand zou kunnen werken. Meer over dit onderwerp.



Crailsheim, 28 augustus 1972. Loc 023 012. Links een trein met een opvolger van de stoomloc: Baureihe 215.


SSN met Spoorwenstrein (filmpje)

Bunnik, 17 mei 2017. De SSN kwam twee keer door Bunnik, om kop te maken in Driebergen. Zoiets filmen we natuurlijk. De bemanning deed z'n best om te fluiten, maar de loc had er weinig zin in.


Uitgewisseld

Boekelo, 9 mei 2017. Voor zover bekend heeft de MBS niet de intentie om de baanvaksnelheid te verhogen tot 140 km/uur. Wat de plannen zijn met dit codewisselsein is mij dan ook niet duidelijk. Hopelijk krijgt dit relict uit de beginjaren van de ATB een iets waardiger plek dan het Boekelose struikgewas. Foto Josbert Lonnee.



Train your car. Affiches voor autoslaaptreinen rond 1960.

Eind jaren 50 zochten de West-Europese spoorwegmaatschappijen een antwoord op het succes van de auto en het toenemende toerisme. Ze introduceerden autoslaaptreinen, waarin toeristen hun auto konden meenemen naar hun vakantiebestemming. Reizigers konden ontspannen in de slaap- en restauratierijtuigen terwijl de spoorwegen het zware werk deden.

Affiches voor de autoslaaptreinen — die alleen 's zomers reden — benadrukten dat de vakantie direct kon beginnen, ondersteund met woordspelingen en beeldgrapjes zoals een auto in de handbagage. Hoewel de kosten hoog waren sloegen de autoslaaptreinen aan. De teruggang kwam toen auto's en snelwegen beter werden en vliegreizen goedkoper. Lees het hele artikel op retours.eu.




Kopen?

"Nostalgie op het spoor" door Carel van Gestel. Uitgever Wbooks. ISBN 9789462581883.

Is dit boek zijn 29,95 euro waard? Ik heb het voor u door­gebladerd. Er staan mooie foto's in en Carel van Gestel heeft ongetwijfeld zijn best gedaan op de teksten. De mooiste foto's zijn echter over twee pagina's geplaatst, dus over de vouw van het boek. Een vorm­geversziekte die alleen maar valt uit te roeien als mensen weigeren dit soort boeken te kopen.

Een persoonlijke vraag aan Carel van Gestel: u bent geïnteresseerd in kerkorgels. Maar je gaat toch ook geen orgelpijpen ombuigen? Nou dan!

Lees ook mijn blog Een boek van 6500 euro.



Stoom door Delft (2017)

Delft, 17 mei 2017. Wachtende reizigers zien tot hun verbazing opeens een stoomtrein voorbij komen. De trein is op weg naar het Spoorwegmuseum in het kader van de Spoorwensdagen van NS. Foto Ton Pruissen.


Stoom door Delft (2009)

Delft, 12 juni 2009. SSN-loc 01 1075 is met een trouwtrein op weg van Den Haag naar Rotterdam. Foto Sander de Korte. Ik stond op het perron om dit filmpje te maken. Hierin zie we een bekende filmer over het perron van Delft lopen.


Glasvervoer (2017)

Hilversum Mediapark, 15 mei 2017. Loc 1621 van Captrain is met een glastransport van de firma Broekman Logistics op weg van Rotterdam naar Duitsland. Van een paar pakketten ontbreekt de beschermende verpakking. Wat de achter­grond van deze bijzondere transporten is weet ik (nog) niet. Vroeger maakte Duitsland zelf glas, zie de foto's hieronder.


Glasvervoer (1969)

Herzogenrath, 3 juli 1969. Loc 050 374 ter hoogte van Glaswerke Herzogenrath. Op 22 oktober 1969 fotografeerde ik dezelfde loc 050 374 met een trein vol glasplaten. De machinist zal ongetwijfeld een lastgeving "voorzichtig rijden" hebben gekregen.


Hanweiler-Bad Rilchingen, 17 augustus 1973. Loc 023 036 loopt binnen met een trek-duwtrein uit Saarbrücken.

Loc 023 036 zal de trein weer terugduwen naar Saarbrücken. De machinist klimt van de loc om naar het stuurstandrijtuig te lopen. De stoker blijft op de loc achter om deze te bedienen. Hij krijgt via een soort telegraaf opdrachten door van de machinist. De machinist kan zelf alleen de rem bedienen.



Stoomlocs met trek-duwtreinen

Pionier van de trek-duwtreinen in Duitsland was de Lübeck-Büchener Eisenbahn (LBE). Die liet voor de oorlog al trek­duw­treinen rijden waarbij de regulateur en de rem door de machinist konden worden bediend vanuit een stuurstand­rijtuig. De stoker bleef altijd op de loc, om voor het vuur te zorgen en het ganghendel te bedienen.

Na de oorlog heeft de DB veel locs van de Baureihen 38 en 78 (en een paar van Baureihe 64) geschikt gemaakt voor trek-duwbedrijf. In zijn stuurstand had de machinist alleen de beschikking over een remkraan. De regulateur en het ganghendel werden bediend door een daarvoor opgeleide stoker. Hij volgde de instructies op die de machinist doorgaf via een soort telegraaf. De locs Baureihe 38 kregen een Wannentender, omdat ze daarmee sneller achteruit mochten rijden. Ook diesellocs Baureihe V36 zijn op deze manier gebruikt in trek-duwtreinen.

Eind jaren zestig zijn enige locomotieven van de Baureihen 23 en 65 geschikt gemaakt voor trek-duwbedrijf. Bij de locs van de Baureihe 65 kon de machinist de regulateur op afstand bedienen. Bij de Baureihe 23 moest de stoker zowel het ganghendel als de regulateur bedienen. trek-duwtreinen met Baureihe 65 reden rond Essen, met Baureihe 23 reden ze rond Saarbrücken (zie foto's hierboven).

In het voorstadsverkeer bij Parijs reden trek-duwtreinen waarbij de stoomloc volledig vanuit een stuurstandrijtuig kon worden bediend (système Aubert). Er bleef natuurlijk wel altijd een stoker op de loc om voor het vuur en de stoomdruk te zorgen. Ook bediende hij de zandstrooier als de loc slipte.

Bij moderne diesel- en elektrische locs werkt het allemaal heel anders: die kunnen volledig op afstand worden bediend. Alleen bij de TRAXX schijnt dat ingewikkeld te zijn, zie hieronder. Zie ook het thema over trek-duwtreinen.


Utrecht, 12 oktober 2003. Aan loc 78 468 is nog goed te zien dat deze geschikt was voor de dienst met trek-duwtreinen. Links op de bufferbalk zit de contactdoos voor de kabel waarmee loc en stuurstandrijtuig met elkaar werden verbonden. Via deze kabel konden machinist en stoker met elkaar spreken. Ook liepen via deze kabel de signalen van de telegraaf (Hagenuk-Gerät) waarmee opdrachten werden doorgegeven. De loc heeft ook vier in plaats van de gebruikelijke twee luchtslangen. Bij een trek-duwtrein is een extra luchtleiding nodig vanaf de loc naar de stuurstand, zodat van daaruit de remleiding weer gevuld kan worden na het remmen. De extra luchtslangen hebben een afwijkende koppeling, zodat de aansluitingen niet per ongeluk verwisseld kunnen worden.

In het machinistenhuis van loc 78 468 is de apparatuur voor trek-duwbedrijf nog aanwezig. Het ronde apparaat rechts­onder is de telegraaf. Het werkt op dezelfde manier als de scheepstelegraaf. Op een schip geeft de stuurman hiermee opdrachten door aan de machinekamer: "volle kracht vooruit". De firma Hagenuk is van oorsprong ook bouwer van dit soort apparaten, een andere fabrikant was Fabeg. Het groene ding rechts in het midden hoort bij de luchtcilinder waar­mee de regulateur wordt dichtgeduwd wanneer de machinist remt. Dit apparaat treedt automatisch in werking als de luchtdruk in de remleiding beneden een bepaalde waarde komt. De stoomtoevoer naar de cilinders wordt dan afgesloten. (Niet helemaal, want er moet een beetje stoomdruk overblijven om de trek op het vuur te waarborgen. Anders bestaat het gevaar dat, wanneer de stoker bezig is kolen op het vuur te gooien, er vlammen in het machinistenhuis slaan.) Bij een ingreep van de Indusi wordt de regulateur ook dichtgeduwd.


Sproeitrein in Hengelo

Hengelo, vroege jaren 50. Foto: collectie Nick Meertens.

De grootvader van Nick Meertens maakte deze foto vanaf de kantine van de fabriek waar hij werkte. Hij fotografeerde veel, maar had geen speciale belangstelling voor treinen. Wellicht is het daardoor toeval dat er een vrij bijzondere trein op de foto staat. Het gaat hier om de toenmalige sproeitrein. Deze trein bestaat onder andere uit twee tot dienstwagen omgebouwde diesel­treintjes (omC) en enkele tankwagens van Amerikaanse origine. De trein wordt getrokken door een stoomloc uit de serie 1700. Niet te zien is het huisje voorop de loc, waarin de man zit die de sproei-installatie bedient.

De foto is te dateren tussen 1951 (toen Hengelo bovenleiding kreeg) en 1957 (het einde van de stoom­tijd). Hierna kwam een dieselloc serie 2400 voor de sproeitrein. Menno Voorloop komt tot een nauwkeuriger datering: Het pand waaruit de foto is genomen staat hoogstwaarschijnlijk aan de Lansinkesweg. We kijken namelijk in de richting van de schoorsteen en waterreservoir van de Koninklijke Weefgoederen Fabriek C.T. Stork (KWF, in de volksmond 'Stork') en de kerk. Het station ligt rechts op de foto. De fabrieksgebouwen van de KWF waren in de oorlog grotendeels verwoest. In 1952 begon men met de bouw van een nieuw fabriekscomplex aan de Geerdinkweg. In of kort na dat jaar zal deze foto zijn gemaakt.



Stoom! Een vlog uit 2010.

Spoorwegmuseum Utrecht, 18 september 2010. Ik bezocht het museum om dat specifieke geurenpalet van kolen, stoom en olie op te snuiven, tijdens het jaarlijkse stoomweekend. Altijd leuk om te zien en te horen, die stoommachines en modellen. Ik maakte ook een dodenrit door "Wereld 3", die is ontworpen door een decor­ontwerpster van de NOS. Ik heb een dvd waarop je haar tevreden ziet rondlopen, alles rustig bekijkend. Ze geeft er totaal geen blijk van dat de bezoekers dat niet kunnen. Die worden in het donker in een karretje rondgereden, en krijgen af en toe een paar seconden lang de tijd om iets in zich op te nemen, voordat het licht weer uitgaat. Net als de televisie zeg maar.


Directeur Spoorwegmuseum opgestapt

Utrecht, 16 november 2016. Directeur Marten Foppen in de catacomben van het Spoorwegmuseum.

Marten Foppen, directeur van het Spoorwegmuseum, is begin april 2017 geschorst door de raad van toezicht van het museum. Hij werd beschuldigd van fraude en belangenverstrengeling. Hij zou museumgeld hebben gebruikt voor privéfeestjes; ook zou hij opdrachten hebben toegekend aan het bedrijf van zijn vrouw. Ook bij het Dolfinarium, waar Marten Foppen eerder directeur was, zijn onregelmatigheden rond facturen geconstateerd. Eind april werd bekend dat zijn arbeidsovereenkomst met het Spoorwegmuseum met wederzijds goedvinden per 1 juli 2017 is beëindigd. Tot deze datum neemt Marten Foppen verlof. Hij wilde zelf geen reactie geven op dit bericht. (Bronnen: NRC, De Stentor)


Lodewijk Derens, Nederlands eerste spoorwegfotograaf

Amersfoort, 6 mei 2017. In NVBS Centraal werd het boek "Lodewijk Derens, Nederlands eerste spoorwegfotograaf" gepresenteerd. Luud Albers kreeg het eerste exemplaar van dit boek overhandigd uit handen van de auteurs Guus Veenendaal en Remmo Statius Muller. Albers is mogelijk de enige nog levende fotograaf die Derens (1880-1956) persoonlijk heeft gekend. Guus Veenendaal vertelde iets over het leven van Lodewijk (Lou) Derens, waarna Remmo Statius Mulder inging op de vaak moeizame en tijdrovende manier waarop de fotoselectie tot stand is gekomen. In het boek staan zo'n 250 van de ongeveer 900 foto's die Derens heeft gemaakt. Bij elke foto is uitgebreid beschreven wat er op te zien is. Ter aanvulling: de personen op het perron op pagina 76 zijn broer Willem Derens met diens zoontje Gerrit.


   

Amersfoort, 6 mei 2017. Natuurlijk heb ik dit boek direct aangeschaft. Bij de kassa van de NVBS werd ik vastgelegd door Ronald Slaman. Het boek is verschenen bij De Alk. Auteurs Guus Veenendaal en Remmo Statius Muller. ISBN 9789059611764. Gebonden, 21x29,7 cm, 248 pagina's. Prijs € 34,95. Nummer 49 in de boekenreeks van de NVBS.


Meer over Lodewijk Derens
 


SSN Heuvelland Expres (2000)

Utrecht CS, 30 september 2000. Loc 23 023 is met de SSN Heuvelland Expres op weg van Rotterdam naar Kerkrade. Bekijk het filmpje. Bonustrack: loc 23 023 snelt door Breukelen op 9 april 2001.


Amersfoort, 10 september 2005. Sik 252 rangeert met treinstel 766.


Opdat wij niet vergeten

Dit filmpje werd begin mei 2014 vertoond op de schermen van RailTV op Nederlandse stations. Geproduceerd door Metropolisfilm uit Utrecht. Je ziet door mij gemaakte foto's van gedenkplaten die op diverse stations hangen.


Bunnik, 5 maart 2017. Traxx 186 110 (Railpool) met een Alpen Express brengt wintersporters terug naar Nederland.



Traxx in actie

De Traxx is een goederentreinloc in de vorm van een doos op wielen. Er bestaat ook een opgevoerde versie die geschikt is voor sneltreinen, maximaal 160 km/uur. De HSL is gebouwd voor 250 km/uur.


Amersfoort, 19 april 2017. Loc 2819 van B Logistics. Sinds 28 april 2017 noemt deze goederenvervoerder zich Lineas. Het Traxx-nummer is 186 211, de volledige UIC-codering staat op de zijkant. Hier zien we ook het logo van de NMBS.

Rotterdam, 15 september 2008. Toen de Traxx'en nog van NS Hispeed waren en de treinen Fyra moesten heten. Loc 186 114, in rode livrei, pendelt met een lege trein over onze nationale hogesnelheidslijn. Onderweg moeten de locs op deze lijn een paar keer van systeem wisselen. Dit gaat tot de dag van vandaag niet altijd goed, en dan zit je met je HSL-toeslag in een trein die opeens blijft hangen in een spanningsluis.

Rotterdam, 22 april 2016. Loc 186 039 achterop een trein naar Breda; aan de andere kant van de trein zit nog een Traxx. In de achtergrond een trein naar Brussel, ook met een Traxx ervoor. Deze locs vallen volgens het Duitse nummer­systeem onder de Baureihe 186. De Belgische locs zijn daarnaast ook genummerd in de reeks 28. Voor de hand had gelegen als de NS haar locs in de serie 1900 had genummerd.

Rotterdam, 22 april 2016. Loc 186 113 "Mario" met een trein naar Amsterdam. Achter de loc een voormalig stuur­stand­rijtuig dat dienst heeft gedaan met 1700'en. Er is geprobeerd om deze rijtuigen geschikt te maken voor de bediening van Traxx-locomotieven, maar dat bleek te ingewikkeld. De oplossing lag voor de hand: gewoon een paar extra locomotieven kopen, zodat er nu aan twee kanten van de trein een locomotief zit. Sommige Traxx-locs hebben een naam gekregen; die staat boven de cabineramen.

Bunnik, 19 april 2017. Conditierit met de koninklijke trein. De trein bestaat uit drie rijtuigen, met aan weerszijden een locomotief. Vroeger waren dat twee 1700'en, tegenwoordig gebruikt men Traxx'en. We zien hier loc 186 117 "Máxima".


Toen & nu in Baarn

Baarn, 9 april 2016. Deze spoorwoning, vlak bij het station, is niet meer als zodanig in gebruik. Ze dient nu als opslagruimte voor een school. Een monument als dit is een aantrekkelijk object voor graffiti-artiesten. De enige manier om ze tegen te houden, is een andere artiest vragen om er een mooie muurschildering op te maken. Dat is in september 2016 gebeurd door Graffiti Netwerk BV. Op de woning is de situatie van vroeger weergegeven: toen & nu verenigd in één object. Twee andere spoorwoningen in Baarn zijn in 2007 gesloopt. Foto's Henk Koster.


Last van graffiti? Bel de verfdokter!

Amersfoort, 10 september 2005 en 25 april 2017. Om graffitispuiters op afstand te houden, is het onderstation van een landschapschildering voorzien. Dit is werk van Robert-Jan Brink, beter bekend als de verfdokter (www.verfdokter.com). Ander werk van de verfdokter: muurkunst in Zuilen.


Een bezoek aan Allan

Rotterdam, 22 april 2017. Een gezelschap neemt een kijkje bij het vroegere fabriekscomplex van Allan aan de Kleiweg. Sinds 1960 is dit in gebruik bij de RET. Die gaat op dit terrein een nieuwe werkplaats bouwen, vandaar dat de oude fabriekshallen nu worden gesloopt. De bedoeling is dat een gedeelte hiervan naar de SGB in Goes gaat, om daar weer te worden opgebouwd. Op de voorgrond een door Allan gebouwd tramstel van de RET, dat nu eigendom is van de stichting RoMeO. Het gezelschap was uitgenodigd voor de presentatie van een boek over de geschiedenis van Allan & Co. Zie boekbespreking hieronder.


Allan & Co, 1839-1960

In het museum van RoMeO presenteerde Joop Harmsen op 22 april het boek dat hij schreef over de bekende Rotterdamse fabriek "Allan & Co.". Onder trein- en tram­belangstellenden zal dit bedrijf vooral bekend zijn van de Blauwe Engelen en de Kameel, of van de vele trams die het voor de RET heeft gebouwd. Eind jaren 50 bleek er geen toekomst meer te zijn voor Allan en werd de fabriek aan de Rotterdamse Kleiweg gesloten.

Joop Harmsen heeft vele jaren onderzoek gedaan naar de geschiedenis van Allan. Een geschiedenis die in 1839 begon toen de uit Glasgow afkomstige William Allan een Rotterdamse manufacturenhandel overnam. Allan is een Schotse naam, dus moet je eigenlijk [ellun] zeggen in plaats van [allan]. William Allan overleed in 1866. Hij heeft dus niet meegemaakt dat zijn opvolgers rond 1880 besloten om een meubelfabriek te beginnen. Vanaf 1900 is men zich ook bezig gaan houden met de bouw van rollend materieel voor spoor- en tramwegen.

Na de Tweede Wereldoorlog maakte Allan een bloei­periode mee. Er moest in Nederland veel nieuw spoor- en trammaterieel worden gebouwd. Maar eind jaren 50 kwam hieraan een einde. De orderportefeuille was leeg en de politiek besloot, hierin gesteund door Werkspoor, dat er in Nederland geen plaats meer was voor drie bouwers van railvoertuigen. Allan hield in 1960 op te bestaan, in 1963 gevolgd door Beijnes. Het fabriekscomplex van Allan aan de Rotterdamse Kleiweg werd overgenomen door de RET, die daar een centrale werkplaats in vestigde.

Het onderzoek van Joop Harmsen heeft lang geduurd. Een groot probleem is dat het archief van Allan verloren is gegaan. Volgens boze tongen is dat in opdracht van Werkspoor vernietigd, maar daar zijn geen bewijzen voor. Ook over de naamgever van het bedrijf, William Allan, is heel weinig informatie te vinden. Een probleem is dat de naam Allan in Schotland hetzelfde is als de naam Jansen in Nederland: daar zijn er zoveel van, dat je al snel vast­loopt bij een historisch onderzoek.

De fabriekshallen van Allan aan de Kleiweg worden op dit moment gesloopt. De bedoeling is dat een gedeelte hier­van naar de SGB in Goes gaat, om daar weer te worden opgebouwd.

Joop Harmsen heeft zijn boek in eigen beheer uitgegeven, daarbij gesteund door de zoon en kleinzoon van de laatste twee directeuren van Allan: de heer H.W. van Berkel.

Formaat 21x29 cm, hardcover, 190 pagina's. Het boek kost 34,95 euro plus 4,95 euro verzendkosten. Te bestellen door 39,90 euro over te maken op rekening NL80INGB0001302066 ten name van J. Harmsen en met vermelding van adresgegevens.



Maastunnel 75 jaar

Rotterdam, 5 april 2017. Dit jaar bestaat de Maastunnel 75 jaar. In de Kunsthal in Rotterdam was een tentoonstelling over deze tunnel te zien. Veel stelde het niet voor: tegelwanden met wat videoschermen, een stukje originele roltrap, en een damesrijwiel waarop je een virtueel fietstochtje door de tunnel kon maken. De Maastunnel zelf heb ik ook bezocht; daar kun je doorheen wandelen. Dit is goed te combineren met een bezoekje aan de Euromast. De Maastunnel kwam in 1942 gereed. De komende jaren wordt deze oudste verkeerstunnel van Nederland gerenoveerd. Er waren in de oorlog plannen om hier een trolleybus doorheen te laten rijden, maar dat is nooit gebeurd. Er heeft wel bovenleiding in de tunnel gehangen en er zijn een paar dieselbussen omgebouwd tot trolleybus, maar de naoorlogse directie van de RET wilde er niets van weten. Websites: www.kunsthal.nl en www.maastunnel.nl. Boek: "Onder de tunnel door" door Henk van der Maas.


Bilthoven, 5 juli 1992. Loc 1218 is met de Warszawa-Hoek Expres op weg naar Hoek van Holland.


Koninklijke trein uit de mottenballen

Bunnik, 19 april 2017. De koninklijke trein tijdens een conditierit. De trein reed vijf minuten te vroeg, waardoor het met het filmen maar net goed ging. Gelukkig trok de sprinter snel op. Uit kringen rond het hof vernamen wij dat het koninklijke gezin zich op Koningsdag per trein naar Tilburg zou begeven, om zich daar met het volk te vermaken.


Panoramatrein zonder panoramarijtuig

Amsterdam Centraal, 13 april 2017. Locs 1252 en 1215 met de twee rijtuigen van het Panorama Rail Restaurant (het panoramarijtuig rijdt al een hele tijd niet meer mee). Dit was een extra rit voor een gezelschap. Het rijseizoen begint op 2 juni. De trein rijdt dan een aantal keer per week als Amsterdam Dinner Train. Zie www.dinnertrain.amsterdam. Foto Jan de Kroon.


Utrecht CS, 24 maart 1973. Loc 1223 met een trein naar Haarlem. In de achtergrond verrijst de Katreinetoren.


HSL Logistik mag geen treinen meer rijden

Bunnik, 19 mei 2013. Loc 1832 van HSL Logistik is met een keteltrein op weg van Emmerich naar IJsselmonde. Sinds 12 april 2017 mag HSL geen treinen meer rijden van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Het bedrijf stond al een aantal maanden onder verscherpt toezicht vanwege veiligheidsincidenten. Lees het bericht op www.ilent.nl/...


Den Haag HS, 27 juli 1968. Voormalige motorpost mP 9204 (voorheen mBD 9006), bestemd om proeven te doen met pulssturing, vandaar het symbool van een thyristor op de zijkant. Onder de naam "Jules" heeft het ook nog een tijd dienstgedaan als ATB-meetvoertuig. In 1992 ging dit in 1926 gebouwde motorrijtuig definitief uit dienst. Dankzij de Stibans is Jules bewaard gebleven.


Amersfoort, 8 april 2017. Jules staat tegenwoordig bij het Centraal Ketelhuis, een partycentrum op het terrein van de vroegere wagenwerkplaats.


Amersfoort, 8 april 2017. Zo moesten machinisten vroeger hun werk doen: urenlang balanceren op een klapstoeltje. En dan hadden ze in Nederland nog geluk: in bijvoorbeeld Zwitserland moesten machinisten hun werk staand doen, opdat ze alert zouden blijven.

Amersfoort, 8 april 2017. In een van de cabines hangt een bord met de levensloop van Jules, met mijn foto uit Den Haag maar zonder mijn naam (en ook een beetje onscherp: vraag mij even om grotere versie). Behalve het sobere dashboard zien we ook nog wat restanten uit het verleden als meetvoertuig. Bij de A een blauw lampje van de pulssturing. Bij de B drie witte lampjes uit de tijd dat de ATB nog drie remcriteria kende. Let ook op de witte huishoudschakelaar bovenin.


Vechten, 21 april 2011. Een intercity op weg van Utrecht naar Arnhem. Machinist Dolf Dijkstra doet 'de Dolf'.


Met Dieseldolf op stap

De meeste machinisten doen bijna onzichtbaar hun werk. Ze zitten in hun eentje voor in de trein en zorgen dat die snel en veilig op zijn bestemming komt. Maar er zijn een paar machinisten die wat minder anoniem zijn. Een daarvan is Dolf Dijkstra. Veel treinfotografen kennen hem van het speciale gebaar waarmee hij hen begroet: dan doet hij 'de Dolf'.

Dolf werkt al meer dan een kwart eeuw als machinist bij NS. Ook is hij nog weleens actief voor de VSM. Lees het interview in NVBS Actueel.



Vanaf het seinhuis bij Amsterdam Dijksgracht, 24 april 1970. Loc 1216 nadert Amsterdam CS met trein 3335 uit Utrecht.


Opgeheven spoorlijnen

"Een treinverbinding is een voor in de tijd, getrokken door de tractor van het verlangen om ons te verplaatsen."


Gratis met de trein

"Van Binsbergen, lul! Je hoeft helemaal niet in te checken!"


Sporen van nostalgie: een opdrukloc in Herzogenrath

Herzogenrath, 3 juli 1969. Loc 051 524 keert terug van een opdrukdienst.


Württembergischer Zug. Door Märklin in 1984 uitgegeven in verband met het 125-jarig jubileum. De loc is een T5 van de Königlich Württembergische Staatseisenbahn, later Baureihe 750.


Kaldenkirchen, 13 augustus 2006. Loc 9 van de Neusser Eisenbahn (gehuurd door RTB) passeert museumloc 220 033.


Feijenoordse meester over de Hoekse Lijn

In de vroege ochtend van 31 maart 2017 werd Cor de Rijke geïnterviewd op Radio 1. Luister naar het gesprek dat de verschrikkelijke Winfried Baijens met hem voerde. Op zijn website www.feijenoordsemeesters.nl besteedt Cor de Rijke ook aandacht aan het afscheid van de Hoekse Lijn.


Zwitsers rijtuig op (de) weg

Venlo, grensovergang A67, 29 maart 2017. Een restauratierijtuig van de SBB is zojuist in Nederland gearriveerd. Op een dieplader, zonder draaistellen, want een spoorrijtuig vervoer je liever niet over het spoor. 's Nachts zou het transport verdergaan. Bombardier heeft diverse vestigingen in Europa. Mogelijk is deze bak op weg van Brugge naar Berlijn om daar te worden gecompleteerd. Foto Nico Bartels.


Zoekplaatje - opgelost

Eine Aufnahme vom Herbst 1942 von der Strecke Taubenheim - Dürrhennersdorf in der Oberlausitz. Die Dampflok 99 554 fährt gerade mit ihrem Zug durch Beiersdorf in Richtung Dürrhennersdorf. Diese Schmalspurbahn wurde 1945 von den Sowjets "befreit" = beschlagnahmt und in die Sowjetunion mitgenommen. De loc is een Sächsische IV K, een gelede loc Bauart Günther-Meyer. Prentbriefkaart collectie Jos Beerman.


Treinen op Texel

Afgezien van wat smalspoortreintjes tijdens de Tweede Wereldoorlog, hebben er op Texel nooit treinen gereden. Maar er zijn in de jaren 50 wel plannen gemaakt voor een spoorwegnet, om het toenemende toeristenverkeer in goede banen te leiden. Dit blijkt onder andere uit een officiële emplacementstekening van Den Burg.



Poort van Europa. Station Hoek van Holland Haven.

Station Hoek van Holland Haven was een eeuw lang het beginpunt van internationale (boot)treinen. Voor Britse reizigers, die per veerboot uit Harwich kwamen, fungeerde the Hook als gateway to the Continent. Zij konden er de luxe Rheingold naar Zwitserland nemen of zelfs korte tijd de Orient-Express.

De laatste internationale trein vertrok precies 100 jaar na de opening van het station naar Moskou. Tegenwoordig herinneren alleen foto's en affiches nog aan de gloriedagen. De internationale sporen van Hoek van Holland Haven liggen er verlaten bij. In september 2017 wordt de Hoekse lijn een sneltramverbinding van de RET.

Lees het artikel op retours.eu door Arjan den Boer (november 2015, update maart 2017).



Afscheid van de Hoekse Lijn

Vlaardingen, tweede helft jaren 30. Twee tweewagenstellen materieel '35. Deze treinstellen werden ingezet op de lijn Rotterdam-Hoek van Holland, vandaar hun bijnaam "Hoek van Hollanders". Prentbriefkaart collectie Nico Spilt.  Op zondag 26 maart 2017 nam de NS afscheid van de Hoekse Lijn met drie historische treinstellen: 273, 766 en 876. Deze pendelden de hele dag tussen Rotterdam en Hoek van Holland, tussen de normale Sprinters door. Ook was er een kleine fototentoonstelling te zien in de stationshal van Rotterdam. Het programma van deze dag (pdf).


De vaandelvlucht van Wilhelmina

Hoek van Holland, 26 maart 2017. In de terminal van Stena Line hangt deze plaquette: "Op 13 mei 1940 vertrokken vanaf deze plaats Koningin Wilhelmina en Haar ministers naar Londen om daar de strijd tegen de Duitse overheersers voort te zetten". Het woord "Haar" met een hoofdletter, de onderdanigheid druipt er vanaf. Maar dit terzijde. Hoe zit het eigenlijk met deze vlucht van Wilhelmina, die officieel geen vlucht mag heten? Daar zijn de meningen over verdeeld. Lees bijvoorbeeld dit betoog op www.prorepublica.org/....


Nog meer riooljournalistiek

Hilversum, 26 maart 2017. Op de Groest, tegenover het marktplein, ligt dit gouden putdeksel. Foto Rienk Nauta.


Waar geen treinen meer stoppen...

Soestduinen en Hulshorst. Mooie oude stationsgebouwen, maar treinen stoppen er niet meer. Gefilmd in maart 2017.


Toen en nu: een stoomloc in Hulshorst

Hulshorst, 25 april 2005 en 22 maart 2017. De vuurloze stoomlocomotief heeft wat meer roestplekken gekregen en mijn blauwe Kia heeft plaatsgemaakt voor een citroengele Suzuki. Een boodschappenkarretje, maar wel met een gulzige laadruimte waar een modale koelkast in past. Meer auto's.


Sik naar de Kippenlijn

Vlissingen, 8 juni 1986. Locomotor 326 verzorgde op dit station het rangeerwerk. Tot eind 2017 is deze Sik te zien in Barneveld, zie de agenda.


Sporen van nostalgie: van TEE tot ICE

Utrecht CS, 18 februari 2008. Soms blijkt er bij het spoor nog weleens een klein potje geld te zijn waarmee iets leuks kan worden gedaan. In de voetgangerstunnel die ooit onder de (toen nog drie) perrons is aangelegd, is te zien hoe die tunnel en de perrons er vroeger uitzagen. Daarbij is onder andere gebruik gemaakt van een foto van Kees van de Meene uit 1957, waarop een TEE-treinstel tijdens een proefrit is te zien. De sport is dan natuurlijk om die foto een halve eeuw later opnieuw te maken, nu met een ICE-treinstel erop. Inmiddels is ook deze foto niet meer in Utrecht te maken.


Loc NS 1602 'Schiphol'. Motorloos H0-model van Editions Atlas.


Loc DB 141 211. Een E41 met autotransportwagen van Märklin.


Amersfoort, 15 maart 2017. Treinstel 73007 van de NSB is op weg naar de werkplaats van NedTrain in Haarlem.


Amersfoort, 15 maart 2017. Loc 1618 van Raillogix. Deze loc is in maart 2000 bij NS Cargo uit dienst gegaan. Er is nog even sprake van geweest dat ze met een aantal soortgenoten zou worden verkocht aan een Italiaanse vervoerder, maar dat is niet doorgegaan. Daarna zou ze vakantietreinen gaan rijden voor EETC, maar voordat het zover was stopte EETC met deze treinen. In februari 2017 kwam loc 1618 alsnog weer in dienst. Niet meer onder de naam 'Almelo' maar als 'Hans Broere', naar de vader van een manager van Raillogix. Ook loc 1619 (net als de 1618 rood/zwart/zilver) en 1621 (in de Captain-kleuren grijs/groen) zijn van Raillogix. De drie locs rijden goederentreinen van Captrain, een dochter­onderneming van SNCF Fret.


Spot the Webmaster

Amersfoort, 15 maart 2017. Met dit mooie lenteweer neemt de kans toe dat u de webmaster in levende lijve in actie kunt zien. Zoals tijdens het transport van NSB-treinstel 73007 naar Haarlem (de laatste die hier zal worden gereviseerd). In actie kwam loc 1618 van Raillogix. Rechts het jongere zusje hiervan: loc 1752 met een trein uit Berlijn. Roel Hemkes stuurde een foto in voor de Spot the Webmaster Award.


Herzogenrath, 3 juli 1969. Loc 050 696 rangeert op de losplaats. Hier staat ook een Strassenroller.


Bommen en granaten

Soesterberg, 14 maart 2017. Ons team tijdens een bezoek aan het Nationaal Militair Museum. Wij moesten vaststellen dat hier betrekkelijk weinig treinen zijn te zien.

Dresden, 29 september 1979. Armeemuseum der DDR. Tegenwoordig is dit het Militärhistorisches Museum der Bundeswehr. Meer legeraangelegenheden.


Spot the Webmaster

Utrecht Maliebaan, 10 maart 2017. Tijdens mijn jaarlijkse bliksembezoek aan On traXS! werd ik op het perron betrapt door Jeroen Eekhof. Hij maakte de onderste foto voor de Spot the Webmaster Award.


Utrecht, 10 maart 2017. Materieel van het Spoorwegmuseum.


Treinstel 773 bij het oude stationsgebouw van Weesp, op 27 juni 1965. Foto Frans van Loevezijn, collectie Edward Bary.


Baarn, 21 april 2001. Treinstel 766 van de Stichting Mat'54 Hondekop-vier passeert het station Baarn tijdens zijn maidentrip na de roll-out en perspresentatie ter gelegenheid van de voltooiing van het groenschilderproject. Die presentatie vond eerder op de dag plaats in het Spoorwegmuseum. Foto Jos Beerman.


Expresstreinen door Bunnik

Bunnik, 5 maart 2017. Een Alpen Express (of is het expres?) keert terug met een gezelschap dat zijn roes van de laatste après-ski aan het uitslapen is. Bekijk het filmpje met meer expresstreinen door Bunnik.


Die Bergkönigin

Rübeland, 27 februari 2017. Tijdens een zesdaagse stoomrondreis vanuit Nürnberg, georganiseerd door IGE Eisenbahn Erlebnisreisen, kwam onder andere loc 95 027 in actie. Foto Paul Boersma.


Lichtseinen & meer

 

Utrecht, 28 augustus 2004 en 10 maart 2017. Voorsein aan het linkerspoor van de Oosterspoorweg, ongeveer een kilometer voor Blauwkapel. Voorseinen kunnen alleen groen of geel licht tonen: groen als het hoofdsein groen is, en geel als het hoofdsein geel of rood is. Heel zeldzaam zijn voorseinen die altijd geel licht geven, omdat het volgende sein alleen rood of geel kan tonen. Zo'n sein was voorsein 750 (linkerfoto). In 2010 is het vervangen toen hier de beveiliging werd aangepast. Het is nu voorsein V750 (rechterfoto). In hetzelfde thema meer informatie over het vertrekseinlicht.


Klok van slag

Amsterdam Centraal, 24 februari 2017. "Haal ik mijn trein nog wel," vroeg de fotograaf zich af toen hij even zijn pas inhield. De wijzers van dit soort oude stationsklokken zijn via stangen met elkaar verbonden, dus eigenlijk kan dit dus niet kunnen. Foto Alex Voorloop.


Amsterdam Watergraafsmeer, 28 augustus 2004. Materieelshow tijdens het jubileum van de Stibans.



Hofpleintrein terug naar Rotterdam

In de voormalige DDR staat nog steeds een rijtuig van de ZHESM: de Zuid-Hollandse Electrische Spoorweg Maat­schappij. Dit motorrijtuig is in 1914 gebouwd en heeft tot circa 1944 gependeld tussen Rotterdam Hofplein, Den Haag en Scheveningen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is het in Duitsland terechtgekomen.

Het plan is om dit rijtuig naar Rotterdam over te brengen, te herstellen en als monument bij het vroegere Hofplein­station te plaatsen. Het rijtuig zal worden teruggebracht in de staat van 1926.

Er is een crowdfunding-actie gestart om het transport te financieren. De trein staat in Kloster­mans­feld, 585 km van Rotterdam af. Er is 16.500 euro nodig om de trein naar Rotterdam te halen. U kunt meehelpen door per kilometer 29 euro te doneren, maar een ander bedrag is natuurlijk ook welkom.

Voor meer informatie zie www.hofpleintrein.nl en www.facebook.com/hofpleintrein.


Klostermansfeld, 26 juni 2015. Motorrijtuig van de ZHESM (NS 9952). Foto Arjen van der Donk.

Spoorwegmuseum Utrecht, 10 augustus 1986. Motorrijtuig BC6 van de ZHESM. Foto Nico Spilt.


Op zoek naar de oudste putdeksel van Utrecht

RTV Utrecht probeert de oudste putdeksel van de provincie te vinden. Kijkt u de komende dagen ook eens omlaag, want daar is heel veel te zien. Putdeksels zijn er in allerlei soorten en maten. Op veel exemplaren staat een tekst en soms ook de naam van de gemeente die ze gelegd heeft, vaak met een jaartal. Er zijn genoeg exemplaren te vinden uit de jaren veertig of vijftig. De oudste die verslaggever Marc van Rossum du Chattel in de stad Utrecht heeft gevonden komt uit 1939 en ligt onder de Dom bij Flora's Hof.

Maar of dit ook de oudste putdeksel van de provincie Utrecht is? Als je een oudere vindt, maak daar dan een foto van en stuur die naar RTV Utrecht. www.rtvutrecht.nl/...

In de Maliebaan is inmiddels een deksel uit 1919 aangetroffen.

Utrecht, 24 januari 2009. Putdeksel uit 1932 in de Amsterdamsestraatweg, in de stoep bij het Werkspoormuseum. Sinds 1954 is Zuilen geen zelfstandige gemeente meer maar een wijk van de stad Utrecht. Foto Nico Spilt.


Negen minuten treinkijkgenot, met groetende machinisten & speciale treinen: meettreinen, vakantietreinen, goederentreinen, losse locomotieven. Gefilmd in Bunnik en Utrecht Lunetten, januari en februari 2017.


"Denkend aan Holland zie ik dubbeldeks treinen denderend over de brug bij Culemborg gaan."
Fons van der Jagt, 18 januari 2017.


Blerick, 26 januari 2008. De NVBS nam afscheid van de Wadlopers.


Den Haag HS (Parallelweg), 19 februari 2017. Sprinter 2938 heeft een zwarte neus gekregen van een kennelijk in een wat sombere bui verkerende graffitispuiter. Foto Maarten van Mierlo.


Spoorwegmuseum, 11 februari 2017. Voor de jeugdige kijkers: op het perron staat een telefooncel.


Hijsen maar (1)

Train World, Schaarbeek, 16 augustus 2016. Stoomkraan, hijsvermogen 35 ton, in 1912 gebouwd door Craven Brothers, Manchester. Bij de NMBS deed deze tot 1985 dienst als A310/4 "Juliette". Meer foto's: www.bdca.org.uk/...


Hijsen maar (2)

Utrecht, 7 mei 1970. Ontspoorde keteltrein, een fotoreportage door Erik van Zuijlen.


Bunnik, 19 januari 2007. Loc 1765 is met een intercity op weg van Utrecht naar Arnhem.


Diverse diesels in Zutphen

Zutphen, 7 februari 2017. Kort na elkaar vertrekken een GTW van Arriva (Breng) naar Winterswijk en een Lint (Twents) van Syntus naar Oldenzaal.

Zutphen, 16 oktober 2006. Een Talent van de Prignitzer Eisenbahn (Arriva) was te bezichtigen in het kader van het NVBS-jubileum. Vergelijk de vorm met die van de 50 jaar oudere Blauwe Engel, die hier vroeger de dienst uitmaakte.


Spoorwegmuseum, 3 februari 2017. Reclameposter uit de jaren 70 (fragment).


Oud-Beijerland, 26 november 2016. Muurschilderingen bij Smit Klassiek, een partycentrum waar oude fietsen, auto's en andere voertuigen staan opgesteld. Alleen toegankelijk voor gasten, maar eind november is er een Winter Fair waar iedereen welkom is. Foto's Jaco Pieterse. www.smitklassiek.nl



De wandkunst van Peter Alma

De wereldomvattende beteekenis van het spoorwegwezen. Transport op de wandkunst van Peter Alma.

Peter Alma is vooral bekend geworden om zijn imposante muurschilderingen in station Amsterdam Amstel uit 1939. Hij was ook een van de pioniers van De Stijl, de abstracte kunstbeweging die dit jaar exact een eeuw geleden ontstond — reden waarom er momenteel een tentoonstelling aan Alma's werk is gewijd in Arnhem. Vanuit zijn communistische idealen verruilde Alma de abstractie voor een figuratieve beeldtaal die iedereen kon begrijpen. Zoekend naar kunst­vormen met een groot maatschappelijk bereik wijdde hij zich aan wandschilderkunst in openbare gebouwen. Daarop speelde het thema transport — spoorwegen, scheepvaart en luchtvaart — een grote rol. Lees het artikel van Arjan den Boer op retours.eu.

Van De Stijl naar communisme

Werk van Peter Alma, onder andere bekend van de muur­schilderingen op station Amsterdam Amstel. De tentoonstelling vond plaats van 17 december 2016 t/m 19 maart 2017 in Museum Arnhem. www.museumarnhem.nl/...

In 2017 is het 100 jaar geleden dat de internationale kunst­beweging De Stijl is opgericht. Nederland viert dit met het feestjaar ‘Van Mondriaan tot Dutch Design. 100 jaar De Stijl’. www.holland.com/...



De Cruquius

Stoomgemaal Cruquius, 2 mei 2016. Dit technische monument stond al lang op mijn bucket list. Binnenkort meer over dit gemaal.



Terug naar het begin





vorige       start       omhoog