De omgeving van Bunnik

De gemeente Bunnik bestaat uit de dorpen Bunnik, Odijk en Werkhoven. Bunnik is bekend vanwege de fabriek van Vrumona en vanwege de uitgaansgelegenheid Brothers.

Vlak bij Bunnik ligt het gehucht Vechten. In de Romeinse tijd heette dit Fectio, naar het fort dat hier aan het begin van onze jaartelling was gebouwd. Van 1890 tot 15 mei 1933 was er bij Vechten een stopplaats aan de spoorlijn Utrecht-Arnhem (verkorting Vn). De autoweg van Den Haag naar Duitsland (tegenwoordig A12) is tijdens de oorlog aangelegd in opdracht van de Duitsers.



Bunnik en spoorse omgeving. Tussen Utrecht en Bunnik zijn haltes geweest bij de Meerveldscheweg (nu Mereveldseweg) en bij Vechten (Achterdijk). Op het kaartje de situatie omstreeks 2010. Inmiddels is er het een en ander veranderd, zoals een aansluiting vanuit Houten op de A12 (ter hoogte van de voetgangersbrug) en twee tunnels onder het spoor ter vervanging van de overweg bij het station.


Tussen Utrecht Lunetten en Vechten, 5 mei 2008. De foto is gemaakt bij de overweg in de Mereveldseweg bij Utrecht. Het gebied ligt in de driehoek tussen de spoorlijnen uit Den Bosch en Arnhem. Tussen de Rails (een fietspad) is een ongelukkig gekozen naam. Het zou Tussen de Sporen moeten zijn, of juist gespeld Tussen de sporen. Zie ook het thema Tussen de rails.


Bunnik (Mereveldseweg), 29 mei 1977 en 13 maart 2009. Treinen richting Geldermalsen. Over het viaduct (in 1977 nog in aanbouw) ligt de A12. Iets verderop gaat de A27 onder de spoorlijn door, die vervolgens Amelisweerd doorkruist. Volgens D66-politicus Zeevalking hoefden hiervoor niet meer dan "een paar struiken" te sneuvelen. In 2008 zijn er stemmen opgegaan om in deze omgeving een tweede snelweg aan te leggen; die paar andere struiken kunnen ook nog wel weg. Op de foto uit 2009 is een verkenbord te zien: een rechthoekig wit bord met een zwarte S. Dit is bedoeld om machinisten te waarschuwen die bij de halte Lunetten moeten stoppen. Deze halte is in 1980 geopend.

In 1977 reed ik met mijn Lada door dit gebied. Anno 2009 ben ik wat milieubewuster, en stal ik mijn rijwiel (een Peugeot!) bij dezelfde boom als toen.


Bunnik, 12 april 1991. Motorpost mP3015 is met drie postwagens als trein 51604 op weg naar Utrecht. Het huis in de achtergrond zou jaren later bekend komen te staan als Blokpost Bunnik. Foto Ron de Jong.


Vechten (overweg Achterdijk), 9 december 2006. Een stilstaande goederentrein zorgde zaterdagmorgen vanaf 09:15 voor oponthoud bij de spoorwegovergangen Vechten en station Bunnik. Een goederentrein met circa vijftig containers op weg naar Arnhem kwam tot stilstand voor station Bunnik, de locomotief liet het verder afweten. De trein zorgde ervoor dat de spoorbomen in de Groeneweg dichtgingen. Een passagierstrein erachter blokkeerde vervolgens de overgang bij Vechten. Nadat deze laatste trein was teruggekeerd naar Utrecht kon een locomotief aan de staart van de goederentrein worden aangekoppeld en werd het geheel teruggesleept naar Utrecht. De NS liet gedurende het oponthoud treinen richting Arnhem over 'verkeerd spoor' rijden. De stremming van de overwegen duurde circa twee uur. Op de foto wordt bij Vechten de onfortuinlijke locomotief teruggesleept. Foto's Hanny Pater, Bunniks Nieuws.

De defecte loc was 1001458 van de RTB (Ruhrtalbahn), de reddende loc 653-08 van Rail4Chem. Dit zijn allebei locs die door Mitsui Rail Capital Europe (MRCE) worden verhuurd. Het treinnummer was 343941 (Linz-shuttle). De krant gebruikt de uitdrukking 'verkeerd spoor'. Volgens het spoorwegjargon is dat niet juist: het moet zijn 'linker spoor'. Men spreekt alleen over 'verkeerd spoor' als de trein rijdt in een richting waarin geen beveiliging aanwezig is. Zie links of rechts rijden.


Vechten, 23 april 2007. Loc DE 64 van de HGK (Häfen und Güterverkehr Köln) heeft zojuist Utrecht achter zich gelaten en is nu op weg naar Duitsland met een lading containers. Foto Rob van der Woude.


Vechten, 4 augustus 2007. ACTS-loc 1251 is met de Pride-Express op weg van Duitsland naar de gayparade in Amsterdam. Foto Rob van der Woude. Bekijk ook het filmpje dat ik twee minuten eerder in Bunnik maakte.


Vechten, 24 mei 2008. Loc V100-SP-007 van spooraannemer Spitzke met een rij "Schüttgutkippwagen mit pneumatischer Betätigung" (Fas 126). Op de loc brandt één wit licht: het rangeersein.


Bunnik (bij de grens met Utrecht en Houten, vlakbij Lunetten), 1 maart 2009. Op deze zondagochtend heb ik in iets meer dan een uur vijf internationale treinen gespot: om 9:12 loc 1833 met een Alpen Express richting Utrecht; om 9:34 loc 189 092 met trein 418 richting Utrecht; om 10:06 ICE-stel "Amsterdam" als trein 123 richting Den Bosch; om 10:12 loc 1745 met een Alpen Express richting Utrecht; om 10:32 loc 1611 met trein 446 richting Utrecht. De ICE en de treinen 418 en 446 waren omgeleid via Venlo, vanwege werkzaamheden bij Emmerich. Bekijk ook het filmpje.


Bunnik (Achterdijk), 14 maart 2009. Bij overwegen zie je weleens een bord waarop een dieplader is getekend die over een hobbel heenrijdt. Daarboven het verkeersbord dat meestal "uitholling overdwars" wordt genoemd, maar dat officieel een waarschuwing is voor een slecht wegdek. Deze borden zijn bestemd voor bestuurders van diepladers. De kans dat een dieplader vast komt te zitten hangt af van drie factoren: het lengteprofiel (bolling) van de overweg, de lengte (as-afstand) van de dieplader, en de afstand tussen de onderkant van de dieplader en de weg (bodemvrijheid). Van alle daarvoor in aanmerking komende overwegen heeft men een tabel opgesteld. Aan de hand van het nummer van een overweg kan een chauffeur opzoeken of hij er probleemloos overheen kan rijden. Bij voorkeur zoekt hij dit natuurlijk uit voordat hij op pad gaat. Met het opmeten van de overwegen is men begin jaren zestig begonnen. Er stonden toen zo'n 800 overwegen in het boekje. Bron: Spoor- en tramwegen, 1962 nr. 23. De tabellen staan tegenwoordig op internet.


Bunnik (Mereveldseweg), 14 maart 2009. Euronight 446, met rijtuigen uit Moskou, Praag en Kopenhagen, wordt op het Nederlandse traject getrokken door loc 1612. Het is leuk om eens te kijken naar het eerste rijtuig achter de loc. Dat is een Tsjechisch slaaprijtuig (WLABmz nummer 61 54 72-91 001) waarop een soort steelpan is geschilderd. Die steelpan is het symbool van het sterrebeeld Grote Beer. Als je de lijn door de twee rechter sterren naar boven doortrekt en daarbij de afstand tussen die sterren ongeveer vijf keer neemt, dan kom je uit bij de poolster. Dat is een handige ster om je op te oriënteren, omdat deze altijd op een vaste plaats aan de hemel staat.


Bunnik en omgeving, 20 maart 2009. Loc 1611 met lege kalkwagens en staalwagens als trein 49665 op weg naar Hermalle (België). De bekende groene Belgische kalkwagens zijn na een verwoestende ontsporing bij Amsterdam niet meer welkom in Nederland. Ze zijn vervangen door rode zelflossers van DB Schenker. NMBS-locs 7777 en 7785 waren met Volvotrein 46252 op weg van België naar Duitsland. De trein is bedoeld voor het transport van auto-onderdelen, maar er was dit keer weinig meer te vervoeren dan 18 lege wagens (voor wie sleetse grappen niet schuwt: de trein vervoerde zeilbotenbrandstof). De locs van de reeks 77 rijden altijd als koppel door Nederland, zodat er steeds met een korte neus voorop gereden kan worden. Dit is nodig om de links zittende machinist goed uitzicht te geven op laaggeplaatste seinen. Hierna fietste ik snel naar een andere spoorlijn. Hier zag ik loc V203 van de Rurtalbahn met containertrein 43953 op weg naar Linz.


Tussen Utrecht Lunetten en Houten, 6 juni 2010. Omgeleide ertstrein op weg van de Maasvlakte naar Venlo.
Bekijk het filmpje.


Spoorwegplannen uit 1917


Blauw, grijs en groen: bestaande lijnen in 1917. Bruin en geel: nooit gerealiseerde lijnen.


Knelpunt Utrecht
Een van de grootste knelpunten van het Nederlandse spoorwegnet is Utrecht. Al rond 1890 begonnen de elkaar kruisende treinen een probleem te vormen. De treinen van Gouda naar Amersfoort of omgekeerd moesten in Utrecht kopmaken. Daarbij blokkeerden ze minutenlang het hele emplacement aan de noordzijde. Een ander probleem waren de langzame goederentreinen die het station passeerden. Er zijn diverse plannen gemaakt om wat aan deze problemen te doen.

Aparte goederenlijn
In 1904 had de NCS het idee om een spoorlijn van Amersfoort naar Bunnik aan te leggen, waar sneltreinen en goederentreinen gebruik van konden maken. Dat idee kwam terug in de plannen die in 1917 werden ontwikkeld. Hierbij zou een goederenlijn worden aangelegd van Amersfoort naar Driebergen, die vervolgens via een ring om Utrecht zou worden geleid, met aansluitingen op de spoorlijnen naar Arnhem, Den Bosch, Gouda en Amsterdam. Goederentreinen zouden hierdoor Utrecht kunnen passeren zonder andere treinen te hinderen. Deze aparte goederenlijn is er nooit gekomen.

Ongelijkvloerse kruisingen
Tegelijk met de aanleg van de goederenringlijn rond Utrecht zouden er ongelijkvloerse kruisingen komen in de spoorlijnen naar Gouda en Amsterdam. Het zou echter nog een halve eeuw duren voordat Utrecht zijn eerste fly-over kreeg.

Treinen uit Hilversum
De treinen tussen Hilversum en Utrecht maakten gebruik van het station aan de Maliebaan, dat nogal ver van het stadscentrum was gelegen. Het plan was om deze treinen voortaan naar het in 1904 in gebruik genomen Buurtstation te leiden. De spoorlijn langs de Maliebaan (grijs op de tekening) wilde men dan opbreken. Pas in 1939 werd het Maliebaanstation gesloten; tegenwoordig is hierin het Spoorwegmuseum gevestigd. Alleen het spoor tussen Blauwkapel en Maliebaan is nu nog aanwezig.

Treinen uit Zeist
Zeist was met een spoorlijn verbonden met De Bilt (nu: Bilthoven). De NCS liet enkele malen per dag forensentreinen rijden van Zeist via Utrecht naar Amsterdam Weesperpoort. Het plan was om tussen De Bilt en Maartensdijk een verbindingsboog te leggen, zodat de treinen uit Zeist voortaan via Hilversum naar Amsterdam konden rijden. Deze verbinding is er nooit gekomen. De spoorlijn naar Zeist is uiteindelijk verdwenen.

Tramlijnen
In het kaartje zijn ook de tramlijnen van Zeist naar Utrecht, Amersfoort en Rhenen getekend (groen). Er waren in die tijd ook plannen voor een stoomtramverbinding van Utrecht naar Driebergen. Deze lijn (geel) is nooit aangelegd; op een klein deel van het tracé komt de sneltram naar de Uithof te rijden.

Bron
"Spoorlijnen die nooit werden aangelegd" door H.G. Hesselink. Op de Rails, januari 1980. In het artikel wordt ook ingegaan op de plannen voor een spoorlijn van Amsterdam via 't Gooi naar Nijkerk. Met deze lijn wilde de SS de concurrentie aangaan met de HSM-lijn van Amsterdam via Hilversum naar Amersfoort.




Zie ook:

Filmpjes

  • Veel filmpjes zijn in deze omgeving gemaakt



vorige       start       omhoog