Loc V200 007 in Nederland

En informatie over de Lübeck-Büchener Eisenbahn (LBE) en de gestroomlijnde locs Baureihe 60.



 

Utrecht, 25 juni 1989. Loc V200 007 was tijdens NS 150 aanwezig met een dubbeldeks rijtuigstam van de vroegere LBE (Lübeck-Büchener Eisenbahn). Deze combinatie zou ook enkele ritten door Nederland verzorgen. De LBE reed in de omgeving van Hamburg. De treinen werden geduwd of getrokken door gestroomlijnde stoomlocs.


 

Utrecht CS, 2 augustus 1989. V200 007 maakt zich op om een rit te maken met de LBE-rijtuigstam, die eigendom is van de Verein Lübecker Verkehrsfreunde (VLV).

 

Op het bord boven de koppeling staat "Keine elektrische Heizung". Dat is geen probleem, want de loc heeft een stoomketel aan boord die voor de treinverwarming kan zorgen.

 

Op het bord staat, behalve de route die de trein zal afleggen, een afbeelding van de LBE-dubbeldekker uit 1937 en een afbeelding van een NS-dubbeldekker uit 1985. Op de loc doen een Duitse machinist en een Nederlandse pilot dienst.

Dick van Aggelen fotografeerde de trein in Hilversum.


Nogmaals loc V200 007 op bezoek in Nederland

Hollandsche Rading en Blauwkapel, 2 april 1999. Loc V200 007 met diverse Rheingold-rijtuigen, rijdend ten behoeve van een Duits gezelschap dat een bezoek bracht aan Hoorn. Heen ging het via Em-Ah-Ac, terug via Hvs-Utm-Em. Foto's Johan Nieuwenhuis en Vincent Prins.



Lübeck-Büchener Eisenbahn (LBE)

Hiernaast een netkaartje van de Lübeck-Büchener Eisenbahn (LBE), jaren dertig. Hierop vond een druk verkeer plaats. Om dat zo snel mogelijk af te wikkelen, liet de LBE dubbeldeksrijtuigen bouwen die als trek-duwtrein werden ingezet. Men liet hiervoor gestroom­lijnde locomotieven bouwen.

De eerste twee locomotieven, LBE 1 en 2, bleken iets te zwak om met twee rijtuigstammen te rijden. De derde loc, LBE 3, was daarom iets sterker uitgevoerd. De locs zijn in 1936/37 gebouwd door Henschel. In 1938 zijn ze als Baureihe 60 in het nummer­systeem van de Reichsbahn opgenomen. Twee locs over­leefden de oorlog en hebben nog enige jaren dienst­gedaan in de DDR.

Behalve deze drie locs had de LBE onder andere vijf locs van de Baureihe 74. Die waren eveneens gestroom­lijnd. De stroomlijn bleek overigens een verwaar­loos­baar voordeel te hebben bij de gereden snelheden (120 km/uur), maar het zag er natuurlijk wel erg modern uit.

Eutin-Lübecker Eisenbahn (ELE)

Op het kaartje heb ik de lijnen van de Eutin-Lübecker Eisenbahn (ELE) blauw gemaakt. De ELE en LBE werkten samen; ze deelden het station van Lübeck en een deel van de spoorlijn ten noorden daarvan. Net als de LBE is de ELE opgegaan in de Reichsbahn.


Een gestroomlijnde loc van de LBE (Baureihe 60) met een dubbeldeksstam.

De dubbeldeksstammen bestonden uit twee rijtuigen die in het midden op een gemeenschappelijk jacobsdraaistel rustten. Rijtuigen en locomotieven waren alle voorzien van automatische Scharfenbergkoppelingen. Bovendien hadden ze ook gewone buffers, om in geduwd bedrijf een rustiger loop te hebben. Eventueel kon er ook een 'gewone' locomotief aan de trein worden gekoppeld.

Machinistenhuis van een KBE-loc. De regulateur kan door middel van een elektromotor en ketting op afstand worden geopend. Het sluiten van de regulateur gebeurt door een luchtdrukcilinder; dit gebeurt automatisch zodra de loc tot stilstand wordt gebracht. Het ganghendel (het grote wiel rechts) wordt, als de machinist niet op de loc aanwezig is, bediend door de stoker.

Stuurstand in een van de dubbeldeksrijtuigen. Van hieruit bediende de machinist de duwende stoomlocomotief. Via luidspreker en belsignalen communiceerde hij met de stoker op de locomotief.

Vertrek van een LBE-trein uit Hamburg. De trein bestaat uit een stoomloc en twee dubbeldeksstammen. Deze foto's komen uit Henschel-Hefte nummer 11 uit 1936. Dit jaartal verklaart het hakenkruis op de stationskap.


Rheine, 10 september 1977. Rheine neemt vandaag afscheid van de stoomtractie. Ter gelegenheid hiervan is loc 103 001 uit Hamburg overgekomen, met een dubbeldekkerstam van de Lübeck-Büchener Eisenbahn.


 

Büchen, 15 juli 1971. Loc 01 0527 van de DR is met de trein uit Berlijn de grens gepasseerd, en wordt opgewacht door een groot aantal grenswachten die controleren of zich geen Oost-Duitse spionnen aan boord bevinden. Daarna mag de trein doorrijden naar Hamburg. Op het perron staat een gedenksteen met de tekst "Büchen Tor zur Freiheit 1955-1959".


Jülicher Kreisbahn, 3 april 1976. Ter gelegenheid van de sluiting van stoomlocdepot Stolberg vonden diverse festiviteiten plaats. Tot de hoogtepunten behoorden de ritten met stoomloc 56 3007. Dit is een loc van het Pruisische type G 8², uit een kleine serie die voor de Lübeck-Büchener Eisenbahn is gebouwd. Deze loc (LBE 97) bevindt zich nu in het Eisenbahnmuseum Darmstadt-Kranichstein. Foto Rob van der Rest.


Artikel over de Lübeck-Büchener Eisenbahn in 'Spoor- en Tramwegen', 14e jaargang nr. 13, 21 juni 1941.


Die Lübeck-Büchener Eisenbahn. Alfred B. Gottwalt. Alba Buchverlag, Düsseldorf 1975. ISBN 3870940292.

De Lübeck-Büchener Eisenbahn (LBE) exploiteerde vanaf 1851 spoorlijnen van Lübeck naar Hamburg en van Lübeck naar Büchen (aan de spoorlijn van Hamburg naar Berlijn). Verder een aantal nevenlijnen. In dezelfde regio was ook de Eutin-Lübecker Eisenbahn (ELE) actief. In dit boekje wordt de geschiedenis van beide maatschappijen beschreven, en het materieel dat dienst deed.

Interessant zijn de dubbeldekstreinen van de LBE, die door gestroomlijnde tenderlocs werden getrokken of geduwd. In het laatste geval werd de locomotief vanuit een stuur­stand bediend door de machinist, terwijl de stoker op de loc dienst deed.

De LBE experimenteerde ook met andere nieuwe technieken, waaronder een door een stoommotor aangedreven locomotief. Als gevolg van de naderende Tweede Wereld­oorlog is die locomotief nooit gereed gekomen. Ook bezat de LBE een met stoom aangedreven variant van de Köf. Op 1 januari 1938 ging de LBE op in de Deutsche Reichsbahn.




Zie ook:





vorige       start       omhoog