Twee foto's van het treinongeluk bij Weesp op 13 september 1918. De foto's komen uit de nalatenschap van de bij het ongeluk betrokken machinist, A.L. van Perge. Met dank aan zijn kleinzoon Kees van Perge.
|
De meeste knipsels uit de jaren vijftig en zestig komen uit de collectie van mijn vader, W. Spilt. |
|
|
|
Twee foto's van het treinongeluk bij Weesp op 13 september 1918. De foto's komen uit de nalatenschap van de bij het ongeluk betrokken machinist, A.L. van Perge. Met dank aan zijn kleinzoon Kees van Perge. |
|
|
Utrecht, 10 augustus 1942. Een van het station Maliebaan komende stoomloc remt niet op tijd en duwt de houten wachtpost op de overweg in de Burgemeester Reigerstraat. De familie van mevrouw Van Wakeren, de overwegwachteres, kijkt in de camera. Het brandspuithuisje op de linkerfoto bestaat nog steeds. Foto's collectie Fred Meijer. |
|
|
Zandvoort, 7 januari 1928. Loc 1504 kon, vanwege een probleem met de remmen, niet meer
op tijd stoppen. |
 
|
Op 19 juni 1953 botsten bij Weesp twee treinen op elkaar. De oorzaak lag in fouten van een treindienstleider en twee seinhuiswachters. Loc 1303 botste in volle vaart achterop een stilstaande trein (treinstel 642). Een conducteur van deze trein kwam om het leven, net als een passagier van de door de 1303 getrokken trein. Deze loc, die pas één jaar oud was, raakte zo zwaar beschadigd dat ze niet werd hersteld. "Met razend geweld moet deze geweldige locomotief van de dijk gevallen zijn. Dit terwijl de wagenvoerder er in zat. Maar een zeer grote tegenwoordigheid van geest heeft deze wagenvoerder echter zijn leven gered. In de laatste seconde voor de botsing verliet hij zijn cabine, snelde door de nauwe gang in de locomotief naar achteren. Op dat ogenblik werd de cabine, waarin de wagenvoerder had gestaan een dodende massa puntig staal. Met hulp van buitenaf kon de wagenvoerder ongedeerd door een der kleine ronde ramen (zie pijl) de weg naar de vrijheid vinden." Uit Het Vrije Volk van 19 juni 1953, dat bijna twee pagina's wijdde aan dit ongeval. Zie ook ongelukken bij Weesp. |
|
Een Blauwe Engel ramde op 11 februari 1955 een auto op een onbewaakte overweg bij Doetinchem en sleurde de wagen een paar honderd meter mee. De bestuurder van de auto kwam om het leven. (Foto uit het Algemeen Handelsblad van 12 februari 1955. Het Vrije Volk toonde die dag dezelfde foto, maar was zo kies om van het slachtoffer alleen de initialen te vermelden.) |
|
|
Ontmoeting tussen locomotor 365 en treinstel 618. "Een puinhoop van verfrommeld ijzer bleef erover, toen gisteren op het station te Hoek van Holland een electrische personentrein op een locomotor, die met drie wagons van de Scandinavië-express rangeerde, was gebotst. De 46-jarige treinbestuurder T. Lanzer uit Rotterdam was bij het binnenkomen door een onveilig sein gereden. Hij kwam op een verkeerd spoor terecht en kon een botsing met de locomotor niet meer voorkomen. De passagiers bleven ongedeerd. Slechts vier leden van de schoonmaakploeg, die in de rangerende wagons aan het werk waren, liepen lichte verwondingen op." Het Vrije Volk, 23 februari 1955. |
|
"Deze trieste ravage bleef over nadat gistermiddag op een onbewaakte overweg bij Beekbergen een met stenen geladen vrachtauto gegrepen werd door een goederentrein. De 47-jarige Apeldoornse chauffeur van de auto moest uit de wrakstukken gezaagd worden en bleek ernstig gewond. Vermoedelijk heeft hij ondanks het goede zicht de trein te laat gezien, en getracht door vol gas te geven aan een botsing te ontkomen. De bestuurder van de rangeerlocomotief liep slechts lichte verwondingen op. Van de trein ontspoorden twee wagens en de locomotief." Het Vrije Volk, 15 september 1959. |
|
|
|
Harmelen, 8 januari 2012. Monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de treinramp op 8 januari 1962. Tussen de twee platen met namen door is de plek te zien waar toen twee treinen tegen elkaar botsten. Meer over dit ongeluk en het monument. |
|
"Trein rijdt door onvelig sein in mist op goederenwagons." De bestuurder van deze trein miste een onveilig voorsein bij het Feijenoordstadion. Toen hij zijn fout ontdekte remde hij uit alle macht. Met een vaart van 30 km per uur reed hij de laatste vier wagons van een goederentrein in de flank. Gelukkig ontdekte men "dat in de solide stalen rijtuigen, gebouwd volgens het type 1954, niemand ernstig gewond was." Het Vrije Volk, 30 december 1963. |
|
"Een personentrein, die met een vaart van ongeveer 45 km per uur het perron van Beverwijk voorbijschoot, botste vanmorgen frontaal op een met stenen geladen goederentrein. Veertien personen liepen verwondingen op. De remmen van de personentrein, die uit de richting Uitgeest kwam, moeten op het laatste moment hebben geweigerd." De goederentrein was geladen met stenen uit België, die bestemd waren voor de pier van IJmuiden. Door de gladheid was deze door twee locomotieven getrokken trein blijven hangen op de helling bij de Velser tunnel. De personentrein was afgeremd van 120 naar 45 km per uur, maar daarna remde de trein niet verder af. De machinist en een opzichter die in de cabine stond, zijn de trein ingerend om de passagiers te waarschuwen. Het Vrije Volk, 19 februari 1965. |
|
|
|
|
Op 25 augustus 1967 vond bij Beesd een frontale botsing plaats tussen een personentrein en een losse locomotief. De machinist van deze locomotief was door een onveilig sein gereden. De machinist en de conducteur van de personentrein kwamen om het leven. Deze foto bevindt zich in de collectie van Ronald Stoker, zoon van de om het leven gekomen conducteur. Hij heeft over dit ongeluk een website gemaakt: www.guusstoker.web-log.nl. |
|
Nunspeet, 3 augustus 1970. De op 18 juli van dat jaar uitgebrande mP 3010. De motorpost reed 's nachts op de ahob in de Eperweg een militair voertuig aan, waarbij vier militairen om het leven kwamen. Op 13 oktober 1970 brandde ook de mP 3021 uit. Beide motorposten zijn in 1974 gesloopt. |
|
|
Op 13 april 1976 botste bij de Suiker Unie aan de Peizerweg in Groningen een trein (treinstel 129) tegen een vrachtwagen. Deze
was met een enorme generator op weg van Frankrijk naar een andere suikerfabriek: CSM Vierverlaten te Hoogkerk. De chauffeur was verkeerd
gereden en kwam via een landweggetje op een overweg terecht. Hij dacht dat dit een ongebruikt fabrieksspoor was en stapte uit
om de weg te vragen. Toen er een trein aankwam, kon hij zijn vrachtwagen vanwege de zware lading niet meer op tijd wegkrijgen.
Pieter Aikema, die deze foto's stuurde, was 7 jaar en
zat met zijn tweelingbroer en zijn moeder in de trein. Ze zijn na de botsing door een sterke man uit de trein geholpen. Nadat
ze bij een dichtbij gelegen bedrijf hun handen hadden gewassen, zijn ze met een taxi naar huis gegaan. Andere passagiers zijn
opgehaald door een extra trein (zie krantenfoto; op het houten hek staat "HEK SLUITEN"). In het voorste deel van de trein waren
de passagiers door de bodem gezakt, maar er waren alleen lichtgewonden. De machinist wist zich op tijd te redden door naar achteren
te rennen. De kleurenfoto is gemaakt door de vader van Pieter Aikema (in die tijd machinist bij NS, maar niet betrokken bij dit ongeval). De
beschadigde generator ging terug naar de fabriek in Frankrijk en is later in dat jaar alsnog in gebruik genomen. |
Ontspoorde meettrein, 31 oktober 1983 |
|
Rob van Ee, bij wie het copyright berust, was zo vriendelijk mij toestemming te geven om enkele van zijn foto's uit het boek Ongevallen op Nederlands spoor over te nemen. Dit boek wordt verderop beschreven. Het betreft hier foto's van een ongeval op 31 oktober 1983 bij het voormalige station Oud-Heeze. Loc 1634, die met de CTO-meettrein onderweg was, reed met te hoge snelheid over een overloopwissel, ontspoorde en verwoeste een voormalige overwegwachterswoning. De bewoonster werd gedood, terwijl haar dochter en de machinist van de meettrein gewond raakten. De loc raakte zwaar beschadigd, evenals een van de twee rijtuigen Plan E. Het CTO-rijtuig kwam met een draaistel naast het spoor terecht en raakte tamelijk beschadigd. De loc werd op 3 november 1983 met de Eindhovense ongevallenkraan en een particuliere kraan op andere draaistellen gezet, en werd naar de werkplaats Tilburg gebracht. De loc werd daar hersteld, of liever gezegd herbouwd. De loc werd later vernummerd in 1834 en draagt de naam Lelystad. Ook het CTO-rijtuig werd hersteld. Op dezelfde plek bij Heeze zijn meer treinen ontspoord. Op 14 mei 1978 was treinstel 420 al eens terecht gekomen in de moestuin van de woning. Op 8 oktober 1986 ontspoorde een lege kalktrein, eveneens als gevolg van een te hoge snelheid op een overloopwissel. Bij dit ongeval waren de locomotieven 1141 (trekkracht), 1309 en 1642 (in opzending) betrokken. Loc 1141 werd ter plaatste gesloopt, de twee andere locs werden hersteld. |
    
|
|
|
Utrecht, 14 juli 1989. Gezicht op het tijdelijke stoomlocdepot van NS 150. Links loc 3737 met daarachter DR 03 1010, rechts de "City of Truro". Op de achtergrond de Utrechtse ongevallenkraan. een van de twee in 1957 door Krupp gebouwde 104-tons kranen die de NS bezat. De andere ongevallenkraan stond in Eindhoven. Beide kranen zijn niet meer in bedrijf. Een experiment met een grote kraan die zowel over de weg als over de rails kon worden vervoerd is mislukt. Tegenwoordig huurt de NS in noodgevallen kranen van een particulier bedijf uit de omgeving. Een van de oude ongevallenkranen bevindt zich tegenwoordig bij de VSM, de andere (eigendom van het Spoorwegmuseum) bevindt zich bij de STAR. |
|
|
Lelystad, 28 mei 1988. Materieelshow ter gelegenheid van de opening van de spoorlijn Almere-Lelystad (het traject Weesp-Almere was een jaar eerder in gebruik genomen). Onder andere was een van de twee ongevallenkranen van NS te zien. Foto Bart Gerrtisen. |
 
|
|
Op 21 mei 2004 vond bij Amsterdam Centraal een ongeval plaats, waarbij een uit het station vertrekkende lege trein frontaal botste met een binnenkomende trein, getrokken door loc 1838. Veel gewonde reizigers, waaronder twee zwaargewond. De machinist van de lege trein bleek een rood sein te hebben genegeerd. De ATB greep niet in, omdat deze niet werkt bij snelheden onder de 40 km/uur. Foto's hierboven Johann van Dijk, foto's hiernaast en hieronder John Hogaarts. |
 
 
|
|
Foto links: loc 1838 op de Watergraafsmeer, 9 juni 2004. Foto Han Groen. Zie ook het thema Door rood rijden. |
|
|
Hierboven: Amsterdam, 15 augustus 2005. Een door loc 1760 geduwde trein ontspoorde op de plek waar al twee keer eerder een ontsporing plaatsvond. Er kwam ook een bovenleidingportaal naar beneden, zodat het treinverkeer aan de westelijke kant van het station volledig stil kwam te liggen. Foto Maarten Otto. Hoe veilig is het rijden met geduwde treinen? Lees Push - Pull: the Hidden Dangers. Hiernaast: Hilversum, 24 juli 2005. Loc 1760 in betere tijden, met een trein uit Duitsland op weg naar Amsterdam. Foto Remco van den Bosch. |
|
Aanslag op ICE 223Op 29 januari 2006 werd een poging gedaan om bij Oberhausen een trein te laten ontsporen. Gelukkig bleef het ICE-stel in de rails. De politie is op zoek naar een man met een zilverkleurige sportfiets die op die avond in de buurt is gesignaleerd. Foto Onno Swart (Emmerich, 9 februari 2006). |
|
|
|
Amersfoort, 5 september 2006. Om 9.15 uur botste op station Amersfoort een goederenlocomotief van Rail4Chem tegen een vertrekkende reizigerstrein van NS. De reizigerstrein was een stoptrein uit de richting Amersfoort-Vathorst. Volgens de politie waren er zes gewonden, onder wie beide machinisten. De betrokken locs waren de NS 1844 en R4C 1203. Laatstgenoemde loc is door de botsing nogal krom komen te staan. Dit type loc (waaronder ook de Nederlandse 6400) staat bekend om zijn bodemplaat die weinig kan hebben. Naar verluidt zal de loc terugkeren naar fabrikant Vossloh, misschien dat die haar weer rechtkrijgt. Ook loc 1844 is flink gehavend en zal mogelijk terecht komen in de flinke mottenballenvloot met 1600'en en 1800'en. Foto's Remco van den Bosch. |
|
|
Rotterdam Centraal, 20 november 2006. Om 10:00 uur zijn een Sprinter en een containertrein tegen elkaar aangereden. De oorzaak ligt bij een machinist die door rood is gereden. Twee containers met een lading whiskey (Jack Daniels) zijn opengebroken. De overige containers bevatten geen zware giftige stoffen en zijn nog intact, weet NRC Handelsblad te melden. Whiskey is dus een zwaar giftige stof, aldus deze wakkere middagkrant, en eigenlijk is dat ook wel zo. Deze foto's circuleren binnen en buiten NS, de fotograaf heb ik niet kunnen achterhalen. |
|
|
Arnhem, 21 november 2006. Binnen 24 uur na de botsing in Rotterdam was het weer raak. Dit keer helaas wel met gewonden. Een loc Class 66 met ACTS-logo maar rijdend voor ERS, boorde zich in een Plan V. De machinist van de goederentrein reed door een rood sein. De personentrein kwam uit Zutphen. De twee treinen reden niet echt snel, maar de schade aan de Plan V is groot. Wat is een veilige plek om te gaan zitten, als treinreiziger? Ik ben door een tv-programma gevraagd om dat voor de camera te vertellen, maar dat doe ik niet. Ik heb daar geen tijd voor en ik heb het ook al op deze site uitgelegd. Foto's Michiel Jansen van Galen. |
|
|
Arnhem Berg, 22 november 2006. Zo ziet treinstel 826 eruit na de botsing met een dieselloc, een dag eerder. De NS heeft er een handje van om verongelukt materieel in het zicht van op het perron wachtende reizigers te zetten, maar men heeft de wrakstukken nu wat prudenter weggezet. Foto Hugo Richter. |
 
 
|
|
Arnhem Berg, 26 november 2006. De restanten van treinstel 826, gefotografeerd door de overburen. Met dank aan Jan de Kroon. |
|
|
Wat is de beste plek om te zitten bij een treinongeluk? Artikel in NRC Next van 21 mei 2012 waarin ook trainwatcher Nico Spilt wordt geciteerd. Journalist Jisha Visser had mij om informatie gevraagd over de veiligheid van treinreizen. |
|
Spoorwegongevallen in Nederland, 1839-1993. Door R.T. Jongerius. Uitg. Schuyt & Co, Haarlem 1993. ISBN 9060973410. Nummer 22 in de boekenreeks van de NVBS. Uit de flaptekst: "Dit boek gaat vooral over de technische kant van spoorwegongevallen. Welke fouten werden er gemaakt; waren er defecten aan materieel, baan of beveiligingsapparatuur? ... Soms zijn ongevallen het gevolg van slordigheid en nalatigheid." Het boek is niet compleet: verschillende spectaculaire ongevallen worden niet eens genoemd in de tabellen achterin het boek. De auteur heeft geselecteerd op ongevallen waarbij doden of gewonden zijn gevallen. |
|
|
Ongevallen op Nederlands spoor. Door Rob & Marcel van Ee. Uitg. De Alk, Alkmaar 1997. ISBN 9060130677. Vader en zoon Van Ee hebben vanaf 1970 een groot aantal spoorwegongevallen gefotografeerd, variërend van ernstige botsingen tot dienstauto's die over de perronrand zijn gekukeld. In het boek worden ook de achtergronden beschreven. Een apart hoofdstuk is gewijd aan de calamiteitenorganisatie bij de Nederlandse Spoorwegen. |
|
|
Naast het spoor. Door Rob Dragt. Uitg. Aprilis, 2005. ISBN 9059940865. Bij het transport over rails
gebeurt ook 'naast' het spoor van alles. Treinen en trams raken defect, krijgen een aanrijding, ontsporen en
worden beschadigd. Nieuwe en afgedankte locomotieven worden vaak over de weg getransporteerd met speciaal
vervoer. Naast recente fotoreportages zijn ook foto's over dit onderwerp opgenomen van de afgelopen decennia, waardoor
een goed beeld ontstaat van de technische ontwikkelingen van het transport en het hersporen van
materieel. |
|
|
Historische Eisenbahn-Katastrophen. Einde Unfallchronik von 1840 bis 1926. Door Bernhard Püschel. Uitg. Eisenbahn-Kurier, 1977. ISBN 3882558385. |
|
|
Schatten der Eisenbahngeschichte. Band 1. Ein Vergleich britisher, US- und deutscher Bahnen. Hans Joachim Ritzau. Ritzau KG - Verlag Zeit und Eisenbahn. 1994. ISBN 9321304695. Schatten der Eisenbahngeschichte. Band 4. Deutsche Eisenbahn-Katastrophen. Hans Joachim Ritzau e.a. Ritzau KG - Verlag Zeit und Eisenbahn. 1997. ISBN 9321304369. In beide boekjes (de delen 2 en 3 bezit ik niet) veel foto's van verongelukte treinen.
|
 
|
|
Die grössten Eisenbahnkatastrophen. Gondrom Verlag, Bindlach 1997. ISBN 3811215809. Tja, waarom koop je zo'n boek? Het lag sterk afgeprijsd in het winkeltje van het Spoorwegmuseum. |
|
|
Tangiwai Disaster and 30 other railway accidents in New Zealand. Door Graham Stewart. Willison & Horton, Auckland, 1972. Locomotief 949, een vertegenwoordiger van de Nieuw-Zeelandse KA Class, was op 24 december 1954 betrokken bij de Tangiwai Disaster. Toen de exprestrein van Wellington naar Auckland op de brug over de Whangaehu reed, werd deze brug plotseling weggeslagen door een enorme vloedgolf. Bij het ongeluk kwamen 151 mensen om het leven. |
|
|
Historic Railway Disasters. O.S. Nock. Arrow Books, 1978 (3rd impression). ISBN 0099077205. The history of the railways is punctuated by terrifying, unexpected disasters. Their circumstances vary widely but the results in human terms are tragically similar - devastation, loss of life, anguish. Durft u nog in te stappen? |
|
|
The greatest disasters of the 20th century. Marshall Cavendish Publications, London 1975. ISBN 0856851353. Voor wie er niet genoeg van kan krijgen. Niet alleen de Hindenburg en de Titanic, maar ook een paar grote spoorwegongevallen. |
|
|
Unfälle und Schadensfälle. Door Frans Kleindel. Uitg. Verlag Pospischil, Wien 1980. Deel 13 in de serie Bahn in Bild. Een collectie Oostenrijks spoorwegongelukken. Foto's met korte beschrijvingen, waarbij de auteur zelden iets vermeldt over eventuele slachtoffers. De trein staat dus centraal. |
|
|
Trams in Trouble. Door Brian Hinchliffe. Uitg. Pennine Publications Ltd, Sheffield 1990. ISBN 0946055076. Twee-assige dubbeldekkers, met een slechte wegligging en een hoog zwaartepunt. Fog, zodat de bestuurder niet kon zien waar hij reed. En dan lag er weer een tram op zijn kant. Maar er kwamen ook gewone botsingen en ontsporingen voor. Een stuk of zestig foto's uit de periode 1902-1945. |
|
|
Trammelant. Een boekje vol "rampen". Door R.A.M. Platjouw. In 1989 uitgegeven in eigen beheer. De opbrengst van het boekje kwam geheel ten goede aan de door de bestuurders van GVB-lijn 2 opgezette "Zilvertram-actie" ter ondersteuning van een goed doel. Grote collectie foto's van trams en bussen die bij botsingen en ontsporingen betrokken waren. Meestal bleef het beperkt tot materiële schade. |
|
|
Zie ook: |
Websites: |
"Vijfhonderd passagiers zijn als door een wonder aan de dood ontsnapt toen gisterenmiddag om half zes de trein bij
Hedel uit de rails liep, kantelde en in een spoor van kapotgeslagen bovenleidingen, versplinterde biels en verbogen
rails tot stilstand kwam. Zeven inzittenden liepen ernstige verwondingen op. (...) Machinist H.J. Kiggen (43) voelde
het aankomen. 'Toen ik de brug opreed was het net alsof er met een klap iets tegen de trein sloeg. Ik reed toen 120
kilometer en zette meteen de remmen aan. Van de brug komend was de snelheid nog 70 km. De derde wagen van het treinstel
liep toen uit de rails, waarna ook de andere wagens en de locomotief uit de spoorbaan werden gewrongen.'" Het
Vrije Volk, 1 juni 1966.