NVBS

NVBS = Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen. Geeft maandelijks het blad Op de Rails uit, organiseert bijeenkomsten en excursies, en beheert diverse collecties. Bij station Amersfoort bevindt zich de bibliotheek en de NVBS-winkel. Dit alles is alleen bestemd voor leden van de vereniging. Zelf ben ik al sinds 1967 lid.



Excursies en jubilea

Amsterdam Amstel, 12 september 1971.
Loc 011 062 met de jubileumtrein van de NVBS.



Terugblikken

In de jaren 60 en 70 ben ik met enkele zeer geslaagde NVBS-excursies meegeweest. Later werd dat allemaal een stuk minder. Bij een rondrit in 1991 stond de zon bij alle fotostops verkeerd, doordat de rit in de verkeerde volgorde werd gemaakt. Op goederenemplacement Zutphen werd het gezelschap zonder voorzieningen aan zijn lot over­gelaten, terwijl de loc water ging nemen.

Urenlang boemelen door de rimboe
Nu kun je bij een rit door Nederland onderweg nog ontsnappen en met een gewone trein naar huis gaan, maar als je in de rimboe van Duitsland zit, ben je de klos. In 2004: urenlang boemelen door het Ruhrgebiet, met als enige onderbreking een half uurtje in Bochum-Dahlhausen. Absoluut dieptepunt was 2010, toen we met 500 man in een railbus werden gepropt waar we urenlang in moesten blijven. Van de beloofde fotostops en bezoeken aan bezienswaardigheden kwam nagenoeg niets terecht. Mij niet meer gezien.

Stoom 1981
Op 26 en 27 september 1981 vierde de NVBS op grootse wijze haar vijftigste verjaardag met een locomotieven­manifestatie tussen Amersfoort en Woudenberg. Een in opdracht van de NVBS gemaakte film laat beelden zien van een feest dat nu in deze vorm niet meer gehouden zou kunnen worden. De film is te zien in het digitale filmarchief van de NVBS. Hier vind je ook diverse andere films die zijn gemaakt tijdens NVBS-ritten.

Lustrum 85 jaar
De NVBS bestond in 2016 85 jaar. Op 8 oktober vond bij de VSM, tussen Apeldoorn en Dieren, een evenement plaats waarbij een Lint van Syntus en GTW's van Arriva, Hermes (Breng) en Veolia in actie kwamen. Vergeleken met de jubileumactiviteiten van tien jaar geleden is dit wel heel zuinig. Op 12 november was er nog een congres over het openbaar vervoer, maar dan moet je maar net in openbaar vervoer geďnteresseerd zijn. Gelukkig hebben we de foto's nog.



Lidmaatschap NVBS

Sinds 1 oktober 1967 ben ik geregistreerd als lid van de NVBS. Mijn lidmaatschapsnummer was 5140. Hierbij staat 51 voor mijn geboortejaar en is 40 een volgnummer. Ik ben dus het 40e lid dat in 1951 is geboren.

 

In 2007 vierde ik mijn veertigjarig jubileum als NVBS-lid. De lidmaatschapskaart heeft inmiddels het formaat van een bankpas in plaats van een briefkaart. De Nederlandsche Vereeniging is nu een Nederlandse Vereniging. Ook mijn lidmaatschapsnummer is veranderd. De voorwaarden op de achterzijde van de kaart zijn vrijwel hetzelfde gebleven. Zelfs de taalfout in de zin tussen haakjes (daar hoort namelijk geen komma in te staan) is al die jaren gehandhaafd.


De lange weg van kandidaat tot lid
Tegenwoordig gaat bij wijze van spreken de vlag uit als iemand jonger dan 40 zich aanmeldt, maar in 1967 had ik als 16-jarige spoorwegbelangstellende nog een hele weg te gaan. Eerst werd ik juniorlid, daarna aspirantlid, totdat ik uiteindelijk gewoon lid kon worden.

Het eerste halfjaar was je kandidaatlid. Namen van kandidaatleden werden in Op de Rails gepubliceerd, zodat de andere leden eventueel bezwaar tegen je konden aantekenen. In de beginjaren van de NVBS moesten kandidaat­leden zelfs op auditie komen bij het bestuur, voordat ze tot de NVBS-gelederen werden toegelaten. Die tijd heb ik niet meer meegemaakt, maar de autoritaire NVBS-bestuurderen hebben de touwtjes nog lang in handen gehad.

In 1946 werden de statuten van de NVBS aangepast: "De leden zullen voortaan onderscheiden worden in a. gewone leden, dit zijn zij, die ten minste 20 jaar oud zijn; b. aspirantleden, dit zijn zij, die den leeftijd van 17; doch nog niet dien van 20 jaar bereikt hebben ; c. juniores, dit zijn zij, die den leeftijd van 13, doch nog niet dien van 17 jaar bereikt hebben; d. buitengewone leden, dit zijn in het algemeen niet natuurlijke personen (vennootschappen, stichtingen, vereenigingen e.d.); e. begunstigers (ongewijzigd). Voorts voorziet dit artikel in het benoemen van eereleden."

De betekenis van het lidmaatschapsnummer
Aanvankelijk kregen de NVBS-leden gewoon een volgnummer, te beginnen met 1. Medio jaren zestig voerde men een systeem in waarbij de eerste twee cijfers gelijk waren aan het geboortejaar. Toen ik in 1967 lid werd kreeg ik het nummer 5140, wat betekent dat ik het 40e in 1951 geboren NVBS-lid ben. In 1972 schakelde de NVBS over op zescijferige nummers. Mijn nummer werd toen 151040 (151 staat voor 1951, 040 is het volgnummer).

Voor mijn tijd werden de NVBS-leden chronologisch genummerd en is het geboortejaar dus niet aan het nummer te zien. Bij deze leden werd in 1972 een 10 voor het lidmaatschapsnummer geplaatst. Lid 2447 werd dus 102447 (dit is Edward Bary, lid geworden in 1962).

Tegenwoordig kent de NVBS geen kandidaatleden en aspirantleden meer. Wel onderscheidt men nog juniorleden (6 t/m 17 jaar). Wie na 2002 lid is geworden, heeft een nummer dat begint met een 6, gevolgd door het jaartal (bijv. 612 = 2012) en een driecijferig volgnummer. Het geboortejaar is bij deze leden dus niet meer af te leiden uit het lid­maatschapsnummer.

Op deze site ook aandacht voor enkele vooraanstaande NVBS-leden.



De NVBS in Bilthoven

Fred Meijer, actief lid van de NVBS-afdeling Utrecht, heeft 25 jaar lang alles verzameld wat te maken heeft met het vervoer in en rond De Bilt en Bilthoven. In 2005 heeft hij samen met zijn vrouw Loes zijn collectie op een DVD gezet. Een grote hoeveelheid foto's, knipsels en documenten. De manier waarop deze collectie is gestructureerd was wel voor verbetering vatbaar geweest; het verbindende verhaal ontbreekt. DVD uitgegeven in eigen beheer.


Vroeger bezocht ik af en toe NVBS-bijeenkomsten in Hilversum. Die vonden plaats in een slecht te verduisteren zaaltje vlak bij het station, en werden in mijn herinnering goed bezocht. Een enkele keer bezoek ik tegenwoordig een bijeenkomst in Bilthoven. Meestal zitten er een paar mannen van mijn leeftijd of nog ouder, maar toen op 21 november 2005 Roland Korving een diavoorstelling gaf kwamen er veel jeugdige fans op af.

 


NVBS-bijeenkomst 5 maart 2007

Op maandag 5 maart 2007 bezocht ik een NVBS-bijeenkomst in Bilthoven. Dit keer vanwege de presentatie die Kees van de Meene zou geven over het seinwezen in Nederland. Ook Edward Bary en Adriaan Pothuizen, twee andere bekende namen op deze site, waren aanwezig. Verder het gebruikelijke handvol belangstellenden dat deze avonden meestal trekt. De bezoekers kregen weinig treinen te zien, maar des te meer seinen, handelinrichtingen, bedienings­tableaus, beeldschermen, seinhuizen en wat er verder bij de beveiliging van het treinverkeer komt kijken. De heer Van de Meene fotografeert en documenteert al sinds de jaren vijftig dit soort zaken, die doorgaans geen of weinig aandacht trekken van andere spoorwegbelangstellenden.

Voor de pauze werden dia's in dubbelprojectie vertoond, die door de heer Van de Meene op een aangename manier werden toegelicht. Zo was er een reeks beelden die lieten zien hoe bij Coevorden vier seinhuis- en brugwachters allerlei handelingen, in een bepaalde volgorde, moesten verrichten, voordat er een trein uit Laarwald kon binnenlopen. Na de pauze volgde een filmvoorstelling, die wat mij betreft nog interessanter was dan de dia's. Foto's van handelinrichtingen en mechanische seinhuizen laten niet zien wat een film wel kan laten zien: de krachtinspanning die het personeel vroeger moest leveren. Zoals de seinhuiswachter van seinhuis C in Utrecht, die met één handel twee kruiswissels tegelijk trok, of de overwegwachter bij Barneveld, die een stuk of vier overwegen onder zijn hoede had, die met armen en soms benen moesten worden bediend voordat hij het sein op veilig kon zetten. Dit alles is inmiddels verdwenen: het treinverkeer wordt nu vanuit centrale posten bediend door treindienstleiders achter beeldschermen.



NVBS-zegels

Tegenwoordig kan iedereen zijn eigen postzegels laten maken. In 2011 werd dat gedaan door de tachtigjarige NVBS.


Een gesponsorde loc

Op de Rails 2011-3. Maandblad van de NVBS, 79e jaargang, maart 2011. Met onder andere een iets te lang, schoolkrantachtig artikel, waarin Raymond Kičs bevestigt wat ik al eerder op mijn site schreef, namelijk dat de NVBS heeft meebetaald aan het overschilderen van EETC-loc 1254. Dus een deel van mijn contributie gaat naar een commercieel bedrijf, in plaats van dat de NVBS zich laat sponsoren door dat bedrijf. Maar ik vind het prachtig hoor: voor het goede doel moet je wat overhebben. De NVBS, waar ik al sinds 1967 lid van ben, heeft dringend nieuwe (liefst ook jonge) leden nodig.

De doorloopkop
Nu ik toch een beetje aan het zeuren ben over Op de Rails: "de NS-doorloopkop heeft geen navolging gevonden".



NVBS Railquiz: derde plaats voor Team X

Zaterdag 27 oktober 2012 vond in Amersfoort de jaarlijkse NVBS Railquiz plaats. Na herhaald aandringen van de organisatie besloot ik om ook eens een kijkje te nemen. Het was niet mijn bedoeling om mee te gaan doen, maar voordat ik er erg in had zat ik met een schrijfblok en een stift in mijn handen. Samen met enkele anderen ontstond een gelegenheidsteam: Team X.

Het was warm, het was vol, en het duurde lang doordat de stemprocedure niet zo geschikt was voor het grote aantal deelnemers. En ook wilden de antwoorden nog weleens tot discussies leiden. Maar ceremoniemeester John Krijgsman wist de zaal er met de nodige humor doorheen te slepen.

Ik was er door Ronald Boers van de organisatie al voor gewaarschuwd: er zaten vragen tussen waarvoor men mijn site had geplunderd. Tot mijn opluchting wist ik in elk geval deze vragen goed te beantwoorden. En vooral dankzij de andere leden van Team X wisten wij zelfs de derde plaats in de groepsronde te behalen.

Hierna volgde nog een individuele ronde. De vermoeidheid begon me nu duidelijk parten te spelen. Ook waren de vragen van deze ronde een stuk belachelijker. Hierdoor eindigde ik behoorlijk achterin het peloton. Gelukkig wist Hans Scherpen­huizen de eer van Team X te redden door deze ronde te winnen. Met een boeken­bon - alleen in te wisselen in de NVBS-winkel, maar dat is niet erg - keerden wij tevreden huiswaarts.

Aankondiging

Lees de aankondiging van de quiz (pdf)


Filmpje om de sfeer van de quiz te proeven.



onderste foto Maikel Rörik




Op de Rails viert nummer 1000

Op 13 maart 2014 verschijnt het duizendste nummer van het maandblad Op de Rails. Om dit te vieren werd de cover van dit bijzondere nummer op zaterdag 22 februari officieel gepresen­teerd in het Spoorwegmuseum.

Op de Rails is het maandblad van de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen (NVBS). Op de Rails houdt de lezers uitstekend op de hoogte van de relevante ontwikke­lingen bij de spoorwegen en trambedrijven in binnen- en buiten­land. Ieder nummer bevat naast een aantal nieuwsrubrieken meerdere artikelen over diverse onderwerpen. Ook nieuws over de NVBS zelf is in Op de Rails te vinden.

83 jaar geleden, in maart 1931, verscheen het NVBS-maandblad voor het eerst, toen nog onder de titel NVBS Orgaan. In februari 1947 verscheen voor het eerst de titel Op de Rails op het blad. Op de Rails is altijd een resultaat geweest van samenwerking tussen redacteuren, medewerkers, auteurs en fotograferen die allemaal in hun vrije tijd een bijdrage leveren.

Overhandiging aan Frits van der Gragt
Zaterdag 22 februari overhandigde NVBS-voorzitter Maikel Rörik de duizendste Op de Rails aan oudhoofdredacteur en erelid Frits van der Gragt. Die was verantwoordelijk voor vele jaargangen Op de Rails en schreef talloze artikelen. Door zijn verdiensten voor de vereniging is hij de persoon bij uitstek om het duizendste nummer in ontvangst te mogen nemen.

Het decor voor de overhandiging was museumlocomotief 1010 van het Spoorwegmuseum. Die was speciaal hiervoor uitgekozen omdat dit locomotieftype onder liefhebbers bekend staat als ‘de duizend’. In het kader van dit bijzondere getal wordt in het maartnummer van Op de Rails aandacht geschonken aan treinen en trams die het nummer 1000 dragen.

Persbericht Op de Rails, 22 februari 2014. Foto Op de Rails/Koen Brouwer.



Langs het spoor. Het fotografische oog van Kees van de Meene.

Amersfoort, 15 maart 2014. Ons team was aanwezig bij de presentatie van het fotoboek van Kees van de Meene en samensteller Anouk Gielen. Rechts gastheer Maikel Rörik van de NVBS. Meer over dit boek.


Digitaliseren en archiveren

De NVBS heeft in maart 2014 nuttige adviezen gegeven over het digitaliseren en archiveren van foto's: Fotograferen voor de eeuwigheid (pdf).

Mogelijk bestaat er een meer recente versie van dit document op www.nvbs.com. De site van de NVBS verandert te vaak om een rechtstreekse link te kunnen geven.

Meer over het scannen van foto's.



NVBS-uitgaven

In opdracht van of in samenwerking met de NVBS zijn de afgelopen decennia tientallen boeken uitgegeven, bij verschillende uitgevers. Voor een overzicht zie NVBS-uitgaven.

De NVBS geeft sinds 1931 het maandblad Op de Rails uit. Een volledige inhoudsopgave is op www.nvbs.com te vinden.



Interviews in NVBS Actueel

Interviews gepubliceerd in de digitale nieuwsbrief NVBS Actueel:




Zie ook:

Op internet:





vorige       start       omhoog