NS 20 "Kameel"

Dit motorrijtuig is tegelijk gebouwd met de Blauwe Engelen, dus in de eerste helft van de jaren vijftig. In feite was het een DE1, waarvan de machinistencabines naar het dak waren verhuisd. Aan deze twee bulten dankt het rijtuig zijn bijnaam "Kameel". Voor de komst van de Kameel deed een motorrijtuig uit de serie omBC 2901-2908 dienst als inspectierijtuig.

Oorspronkelijk was de Kameel bedoeld als inspectierijtuig voor de directie. Tijdens zo'n inspectierit zag president Den Hollander iets wat hem niet beviel. Stoomloc 1794 was na het officiële einde van de stoomtractie op 7 januari 1958 nog enige tijd in gebruik als stoomleverancier in Arnhem. Voor onderhoud reed de loc op eigen kracht naar Nijmegen. Toen Den Hollander zag dat er nog een stoomloc reed op NS-rails, gaf hij prompt opdracht om deze loc te slopen! (Zie boek "Tussen vuur en stoom", pag. 93.)

Latere directies hadden geen behoefte meer aan een inspectietrein. De Kameel werd toen als VIP-car verhuurd aan gezelschappen. In januari 1991 ging ze uit dienst. In 2005 is de Kameel in de oorspronkelijke donkerblauwe kleur teruggebracht en sinds 2008 is ze weer rijvaardig. Ze is voorzien van ATB-NG.

Hoewel de Kameel vaak in het Spoorwegmuseum staat, is ze tot nog toe eigendom van NS Holding. Ze wordt niet verhuurd aan externe partijen.



Hilversum, 6 april 1973. De Kameel deed als "Orwo-Express" verschillende plaatsen aan. De firma Orwo was importeur van fotografiebenodigdheden.


Utrecht CS, 26 september 1986. NS 20 rijdt een gezelschapsrit.


Utrecht CS, 10 oktober 1987. Op deze dag organiseerde de NS op verschillende stations een open dag. In Utrecht mocht het publiek een kijkje nemen in de Kameel. Die was dan ook van bult tot bult gevuld met nieuwsgierigen.


Dordrecht, 19 mei 1990. Een deel van de bezoekers van "Dordt in stoom" arriveert per Kameel.


Bilthoven, 7 september 2003. De Kameel heeft jarenlang stilgestaan in het Spoorwegmuseum, maar op deze dag mocht hij weer een keer de baan op. In verband met de verbouwing van het museum moest veel materieel naar een andere plek worden gerangeerd. Vanwege de spoorsituatie bij het museum was het vaak nodig om een flinke omweg te maken, in dit geval via Bilthoven. Het rangeerwerk werd verzorgd door Sik 361 en loc 1734.


Betreed het Spoorwegmuseum nooit zonder in uw valies een groothoeklens. Op 29 mei 2005 was ik in de gelegenheid het museum te bezoeken, dat begin juni zijn deuren weer voor het publiek heeft geopend. In de grote hal heeft veel materieel een goed plekje gevonden. Van de drie "werelden" heb ik er maar eentje bezocht. Voordat ik het in de gaten had werd ik in een karretje geduwd, waarna ik door een soort spookhuis werd gereden waarin allerlei spoorse objecten waren te zien. Misschien leuk voor de jeugd, maar ik vind het buitengewoon jammer dat hier twee fraaie locs aan zijn opgeofferd. Die hadden natuurlijk ook in de grote hal moeten staan, zoals de DE3 en de Kameel.


Tilburg en Utrecht, 15 maart 2008. De Kameel reed vandaag een afleveringsproefrit, tevens instructierit voor een aantal machinisten. Vanuit Tilburg ging het via Nijmegen, Meerlo, Arnhem en Bunnik (waar een groet werd gebracht aan uw webmeester) naar het Spoorwegmuseum. De Kameel is weer geheel dienstvaardig, maar zal alleen beschikbaar zijn voor de NS-directie, niet voor verhuur aan gezelschappen. Foto's Remco van den Bosch en Huub van Meurs.


Zutphen, 21 november 2008. De Kameel staat klaar voor vertrek richting Arnhem. Daarnaast een Koploper op weg naar Deventer. Een ontmoeting tijdens de afscheidstournee van NS-directeur Aad Veenman. Foto Simon Geltink.


Bunnik, 27 juli 2012. De Kameel tijdens een rondje Amersfoort - Arnhem - Utrecht - Amersfoort. Kennelijk verliep niet alles volgens plan, want het directievoertuig kwam liefst vijf keer voorbij (twee keer kopmaken in Driebergen).


Vechten, 17 augustus 2012. Tussen Driebergen en Utrecht zijn extra seinen geplaatst, om de capaciteit van het spoor te verhogen. De seinen hebben cijferbakken waarmee de machinist opdracht kan krijgen om tot een bepaalde snelheid af te remmen. Daardoor kunnen de treinen dichter op elkaar rijden. De nieuwe seinen zijn nog niet in gebruik, vandaar dat ze voorzien zijn van witte kruisen. De Kameel is op weg van het Spoorwegmuseum naar Arnhem.


De Kameel in 1986 en 2013

Utrecht CS, 26 september 1986. NS 20 "Kameel" verzorgt een gezelschapsrit. Utrecht C, 24 mei 2013. NS 20 "Kameel" rijdt een conditierit.


Amersfoort, 15 september 2013. NS 20 tijdens een open dag.


Camel by night

Hilversum, 2 november 2014. De Kameel tijdens een korte tussenstop op weg van de Watergraafsmeer naar het Spoorwegmuseum. Foto Henk Koster.

Hilversum, 2 november 2014. Zelfde tafereel, vanaf de andere kant gezien. Foto Ide Nauta.


Maastricht, 28 december 2016. NS 20, beter bekend als de Kameel, reed deze dag een conditierit door Limburg. De thuisbasis was op dat moment Blerick.

NS 20, 28 december 2016. Mensen vragen mij weleens: hoe is het om op de Kameel te rijden? Dan zeg ik: dit is een mooie combinatie van bewezen technologie uit de jaren 50 en moderne hulpmiddelen, zoals ATB en communicatie­apparatuur. Van alle gemakken voorzien, maar je voelt dat je nog wel een echte trein onder je kont hebt. Meer treinervaringen in Nico de machinist.



De VIP-car

Vanaf 1973 kon iedereen de Kameel huren. Althans iedereen die het kon betalen. Zo moest je voor een retour Amsterdam-Keulen rekenen op 7500 gulden (zo'n 3400 euro). En daar kwam de catering dan nog bij.

Het motorrijtuig is tegenwoordig weer rijvaardig, maar huren is er niet meer bij. Net als vroeger is de Kameel alleen beschikbaar voor bobo's van de spoorwegen. Een rit naar Keulen zit er niet meer in: de Kameel heeft inmiddels wel ATB, maar geen Indusi.

Knipsel uit een onbekend blad uit 1987.
De foto lijkt gemaakt in Maarn.


Folder uit 1983, toen je de VIP-car nog kon huren voor privéreisjes.



uit "Treinen" (1983)


Kameel in Top Pop (1976)

Valkenburg, 1976. De Kameel is beschilderd in de kleuren van het tv-programma TopPop, in verband met de 250e uitzending. Zie filmpje op www.omroepfoto.nl (de Kameel verschijnt in minuut 6:42). Of bekijk het op YouTube.

Jimmy James in de Kameel

Jimmy James "I'll Go Where The Music Takes Me"


Ontwerp voor een nieuwe VIP-car

Ontwerp voor een "VIP-car" uit 1993. Een bezoeker van mijn site stuurde een door de NS gemaakte tekening, waarvan hierboven een detail is te zien. Op de tekening staat een tweedelig treinstel, een soort kruising tussen de Kameel en een Koploper. De machinist zit boven een van de twee panorama-afdelingen. In het ene rijtuig bevinden zich een keuken en een presentatie- en restauratieruimte. In het andere rijtuig is een grote barruimte getekend. De tekening is gemaakt door
R. Piché van de afdeling Design MR.CD3, op 12 januari 1993. Het zal om een dieseltrein zijn gegaan, want er zijn geen stroomafnemers getekend. Overigens ontbreken alle technische details. De trein is nooit gebouwd. Wat de status van deze tekening is weet ik niet, vermoedelijk was het een leuk klusje tijdens een slappe periode.


Dieseltreinen in Nederland. Door Carel van Gestel e.a. Uitg. de Alk, Alkmaar, derde druk 1997. ISBN 9060139755. Overzicht van alle verbrandingsmotorrijtuigen en dieseltreinstellen die in Nederland dienst hebben gedaan of nog dienst doen, inclusief die van buitenlandse maatschappijen.


Zie ook:




vorige       start       omhoog