Rangeerlocs 500, 600 en 700

Deze locs zijn afgeleid van een type dat in de jaren veertig was gebouwd voor de London Midland and Scottish Railway (LMS). Enkele locs van dit type kwamen na de oorlog via het War Department in Nederland terecht. De locs bevielen goed, zodat er daarna nog een hele serie is besteld.

De locs van de serie 500 beschikten alleen over een rangeerrem. De locs van de serie 600 hadden daarnaast ook een doorgaande luchtdrukrem, zodat ze beter geschikt waren voor het vervoer van konvooien.

Er zijn ook locs met een afwijkende motor gebouwd; deze waren genummerd in de serie 701-715. Deze voldeden niet erg goed en zijn vrij snel afgevoerd. (Aanvankelijk zouden de 701-715 de nummers vanaf 451 krijgen, die echter voor andere locs, serie 451-459, zijn gebruikt.) Nummers in de 700-serie zijn inmiddels toegekend aan een heel ander type loc: de Bonsai 6400.

De maximumsnelheid bedroeg 30 km/uur. Wanneer een loc in opzending meereed in een trein, dan gold een maximum snelheid van 15 km/uur, om te voorkomen dat de tractiemotoren te snel zouden gaan draaien. Het was wel mogelijk om de tractiemotoren los te koppelen, maar dat kon alleen in een werkplaats gebeuren. In dat geval bedroeg de maximum transportsnelheid 60 km/uur.

De locs worden vaak ook aangeduid met de bijnaam "Bakkie" of "Hippel". De naam Bakkie stamt uit de stoomtijd: die werd toen gebruikt voor rangeerlocs uit de serie 8700.

Arnhem, 24 juli 1967. Loc 610 met koppelwagen en een DE3.

Een Rotterdamse rangeerder op loc 713 in de jaren vijftig. De 15 locs van deze serie hebbben vrij kort dienst gedaan, uitsluitend in de regio Rotterdam. Ze bezaten tweetaktmotoren die in de praktijk weinig bevielen, dit in tegenstelling tot de "bakkies" van de series 500 en 600 die over viertaktmotoren beschikten. Collectie Noord-Nederlands Trein & Tram Museum, www.nnttm.nl.

Amsterdam, 1954. Loc 605 rangeert op de Rietlanden. Op deze plek bevindt zich nu de tramhalte Rietlandpark van lijn 26 naar IJburg. Foto collectie Evert van Bunnik.

Amsterdam oostelijk havengebied, 8 mei 1970. Rangerende 520 en 524. Op de tweede foto loc 523.

Amsterdam, 8 mei 1970. Loc 521 met een rangeerdeel bij loods "Argentinië". Op de tweede foto loc 627 onder de kap van het Centraal Station.

Amersfoort, 6 augustus 1970. De machinist van loc 664 zal zich misschien ook aanvragen wat die twee Duitse drieassers (88058 en 88052) in Amersfoort uitspoken.

Maastricht, 15 augustus 1970. Loc 622 met bollenwagen. De officiële naam luidde cementsilowagen, maar ze werden door het personeel vaak BB-wagens genoemd, onder verwijzing naar het fysieke voorkomen van actrice Brigitte Bardot.

Werkplaats Tilburg, 20 januari 1971. Loc 501. Op de tweede foto loc 657 in "oorlogsbeschildering" (met dit soort schrikstrepen deden diverse locs dienst vanuit depot Feijenoord).

Amersfoort, 31 maart 1973. Loc 653 met Sik bij de werkplaats.

Amsterdam CS, 7 april 1973. Locs 543 en 539.

Werkplaats Zwolle, 4 augustus 1973. Loc 636 met koppelwagen en postrijtuig Pe 1934. Links op de tweede foto staat treinstel 122. Deze loc is bewaard gebleven bij de VSM.

Apeldoorn, 14 augustus 1977. Loc 516, locomotor 214 en DE1 26.

Spoorwegmuseum, 10 oktober 1978. Loc 508. Tweede foto: Havenmuseum Rotterdam. Loc 512, eigendom van het Spoorwegmuseum. Klik hier voor foto's van het Spoorwegmuseum. Klik hier voor foto's van het Havenmuseum.

Amsterdam, 10 januari 1987. Loc 657 en een rij andere diesellocs zijn onder de kap van het CS opgeborgen om ze te bescheremen tegen de bittere vrieskou.

Rotterdam, 10 oktober 1987. Loc 626 tijdens een open dag.

Utrecht, 20 juli 1989. Loc 646 en Sik 360 met kraan.

Utrecht, 28 september 1990. Loc 640. Tweede foto: Utrecht, 8 juni 1995. Loc 641.

Amersfoort, 24 februari 1991. Rangeerloc 601.

Velsen, 31 augustus 2003. Nog steeds dienstvaardig: loc 654. Tweede foto: Werkplaats Haarlem, 12 juni 2004. Loc 647.

Watergraafsmeer, 28 augustus 2004. Loc 683 rangeert met treinstel 252.

Roosendaal, 4 juli 2004. Rangeerloc Strukton 300650 (NS 650).

Ede-Wageningen, 3 april 2005. Een rangeerloc van Rotterdam Rail Feeding. Dit is de vroegere NS 684. Foto Dick Donkervoort.

Utrecht, 6 april 2005. Tijdens Rail-Tech Europ 2005 in de Jaarbeurs werd onder andere deze loc van Rotterdam Rail Feeding (RRF) tentoongesteld. RRF heeft vijf locs van de vroegere NS-serie 600 overgenomen en in een eigen kleurtje geschilderd.

Ede-Wageningen, 15 september 2006. Loc RRF 4 (ex NS 679) in de weer met een Huckepacktrein. Dit is een trein waarmee opleggers worden vervoerd. Een slim systeem: in plaats van tientallen chauffeurs heb je maar één machinist nodig. Huckepack is Duits voor rugzak. De rangeerder hangt vanuit de cabine aangezien de afstandsbediening slechts voor één kant op werkte. De andere kant op moest op de ouderwetse, voor de foto interessantere, manier gebeuren, aldus fotograaf Hugo Richter

Rotterdam, 14 november 2011. Vijf rustende Hippels op de Botlekweg, vlakbij de Hartelbrug. Van links naar rechts RRF 3 (ex 676), 5 (ex 683), 2 (ex 689), 4 (ex 679) en de gele plukloc 640. RRF bezit ook nog nummer 1 (ex 684). Plukloc 662 is door RRF overgedragen aan de stichting Spoorverleden Drachten. Foto Bas Blinksma.

Sinds 6 mei 2010 staat er voor het eerst sinds 25 jaar weer een echte trein in Drachten dankzij de stichting Spoorverleden Drachten. Dit is de door RRF geschonken 662.

Spoorwegmuseum, 13 mei 2012. Loc 673 na de behandeling door Hugo Kaagman. Dat is niet de man op de loc, want dat is gewoon Marcel van de Werkgroep Materieel.

Een merkwaardige manoeuvre in 1963

Op zaterdagmorgen voorzag de dienstregeling 1963 trein Fac 11519 DL, Hvs a 10.00 uur op spoor 6a: een 2400 die blokkendoos- en coupérijtuigen bracht, en dan, losgekoppeld, voor het materieel bleef staan om later die zaterdag, om 12.35 uur, opgehaald te worden. Op dat tijstip zette een als trein 8471 DL uit Ut komende losse dieselloc 600 (“bakkie”, ook wel “Hippel”) zich vóór haar, en werd met haar gekoppeld. Om 13.20 uur sleepte (nog steeds als trein 8471 DL) het bakkie de 2400 naar Amf. Welk doel werd gediend met deze merkwaardige manoeuvre is me nooit duidelijk kunnen worden... (uit deel 7 van Hilversum in vroeger tijden door Adriaan Pothuizen).

Hilversum, 6 april 1963. De rangeerloc is op eigen kracht als trein 8471 van Utrecht naar Hilversum gereden (aankomst 12.35) om een 2400 op te halen die uit Naarden-Bussum kwam. Op deze zaterdag was dat loc 2523, die als trein 8821 in Hilversum arriveerde. Het duo vertrok om 13.20 met 30 km/uur naar Amersfoort. Foto's Adriaan Pothuizen.

Uit "Onze treinen en locomotieven" (1971)

vorige       start       omhoog